BÀI 2 — DRHOUSES: TỪ MÁI NHÀ ĐẾN “NHÀ MÁY GIÁ TRỊ”

Biến không gian sống thành hệ sinh thái xanh, tuần hoàn và có khả năng tạo thêm giá trị kinh tế

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

Trong một thành phố nơi từng mét vuông đất ngày càng quý, có một loại tài nguyên vẫn hiện diện ngay trên đầu mỗi gia đình nhưng chưa được khai thác đúng mức: mái nhà.

Sân thượng, ban công, khoảng sân, phòng trống hay những khu vực ít sử dụng thường chỉ được xem là phần phụ của ngôi nhà. Nhưng dưới góc nhìn của Henryle – Lê Đình Hải, tác giả và người theo đuổi tư duy “ngôi nhà tạo giá trị”, những khoảng không gian đó có thể trở thành điểm khởi đầu cho một cách tiếp cận mới về nhà ở Việt Nam.

Đó là biến ngôi nhà từ một tài sản chỉ để ở thành một hệ sinh thái sống – xanh – tuần hoàn – đa chức năng, nơi con người có thể sống, làm việc, trồng trọt, sáng tạo và phát triển những mô hình kinh tế phù hợp.

DRHOUSES gọi đó là hành trình:

TỪ MÁI NHÀ ĐẾN “NHÀ MÁY GIÁ TRỊ”.

 

Khi mái nhà không còn là khoảng trống

Một sân thượng thông thường có thể chỉ được sử dụng để phơi quần áo hoặc đặt vài chậu cây.

Nhưng hãy thử nhìn nó theo một cách khác.

Mái nhà có ánh sáng.

Mái nhà có không gian.

Mái nhà có khả năng trở thành nơi trồng cây.

Mái nhà có thể tạo ra không gian thư giãn.

Trong những thiết kế phù hợp, mái nhà còn có thể kết hợp các giải pháp năng lượng, quản lý nước và công nghệ.

Như vậy, cùng một diện tích có thể tạo ra nhiều lớp giá trị.

Giá trị sử dụng.

Giá trị môi trường.

Giá trị cảnh quan.

Giá trị thực phẩm.

Giá trị trải nghiệm.

Và trong những trường hợp phù hợp với điều kiện thị trường, pháp lý và vận hành, có thể có thêm:

Giá trị kinh tế.

Đó chính là điều Henryle – Lê Đình Hải muốn đặt vào trung tâm của tư duy DRHOUSES.

“Đừng chỉ hỏi ngôi nhà rộng bao nhiêu. Hãy hỏi ngôi nhà có thể tạo ra bao nhiêu giá trị.”

 

Một mét vuông có thể làm được nhiều việc

Tư duy truyền thống thường đo giá trị căn nhà bằng diện tích.

DRHOUSES muốn bổ sung một cách đo khác:

Hiệu quả sử dụng trên mỗi mét vuông.

Một mét vuông có thể là một phần của phòng khách.

Nhưng vào một thời điểm khác, nó có thể trở thành nơi làm việc.

Một căn phòng ít sử dụng có thể được thiết kế thành studio.

Một góc sân có thể trở thành vườn.

Một ban công có thể trở thành khu vực trồng cây gia vị.

Một sân thượng có thể kết hợp khu vườn và không gian nghỉ ngơi.

Điều này không có nghĩa là mọi ngôi nhà đều phải biến thành nơi kinh doanh.

Ngược lại, chất lượng sống phải là nền tảng.

Mục tiêu là làm cho không gian trở nên linh hoạt hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn mà không làm mất đi chức năng chính của ngôi nhà.

 

Nông nghiệp tuần hoàn bước vào không gian đô thị

Một trong những hướng quan trọng trong mô hình DRHOUSES là kết hợp nông nghiệp tuần hoàn với nhà ở.

Ở quy mô gia đình, nông nghiệp tuần hoàn có thể bắt đầu từ những việc đơn giản.

Trồng cây phù hợp.

Sử dụng tài nguyên tiết kiệm.

Phân loại chất hữu cơ.

Xử lý phụ phẩm theo phương pháp phù hợp.

Tạo đất hoặc giá thể phù hợp.

Thu hoạch.

Sử dụng.

Và tiếp tục chu trình.

Mô hình này hướng tới việc giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng đối với một phần nhu cầu nhỏ của gia đình, đồng thời tạo ra trải nghiệm sản xuất thực phẩm ngay tại nơi ở.

Một khu vườn nhỏ không thể thay thế nền nông nghiệp quy mô lớn.

Nhưng nó có thể trở thành một mắt xích nhỏ trong hệ sinh thái nông nghiệp đô thị.

 

Từ rác hữu cơ đến tư duy tài nguyên

Kinh tế tuần hoàn bắt đầu từ một câu hỏi:

Sau khi sử dụng, thứ này còn có giá trị gì không?

Trong một gia đình, một số dòng chất hữu cơ có thể được phân loại và xử lý phù hợp.

Một số vật dụng có thể sửa chữa.

Một số vật liệu có thể tái sử dụng.

Một số sản phẩm có thể được kéo dài vòng đời.

Điều này tạo nên một vòng tư duy khác:

Mua → sử dụng → bỏ đi

được thay thế dần bằng:

Mua → sử dụng → bảo trì → tái sử dụng → tái chế/xử lý phù hợp.

Không phải tất cả đều có thể tuần hoàn.

Nhưng chỉ cần giảm được một phần lãng phí, hệ thống đã có thêm hiệu quả.

Henryle – Lê Đình Hải cho rằng kinh tế tuần hoàn không nhất thiết phải bắt đầu bằng những nhà máy lớn.

Nó có thể bắt đầu từ:

một căn bếp, một khu vườn và một gia đình.

 

Ngôi nhà có thể tạo thêm thu nhập?

Đây là phần tham vọng nhất trong tầm nhìn DRHOUSES.

Nếu ngôi nhà có không gian xanh, không gian sản xuất, không gian sáng tạo và kết nối số, liệu nó có thể trở thành một nền tảng tạo thêm doanh thu?

Câu trả lời là:

Có thể, trong những trường hợp phù hợp.

Một gia đình có thể trồng cây giống.

Một gia đình khác có thể làm sản phẩm thủ công.

Một người có chuyên môn có thể làm việc trực tuyến.

Một căn phòng có thể trở thành studio.

Một khu vườn có thể cung cấp sản phẩm nông nghiệp quy mô nhỏ.

Một không gian phù hợp có thể phục vụ dịch vụ hoặc trải nghiệm.

Nhưng tất cả đều phải dựa trên nhu cầu thật của thị trường và điều kiện thực tế.

Không có mô hình nào đảm bảo mọi căn nhà đều tạo ra lợi nhuận.

Không có công thức nào bảo đảm một khoản thu nhập cố định mỗi ngày.

Thay vào đó, DRHOUSES hướng tới việc tạo ra khả năng và hạ tầng để gia đình có thể lựa chọn mô hình phù hợp.

 

“Thu nhập hàng ngày” phải đi cùng hiệu quả thực tế

Một mô hình kinh doanh tại gia không thể chỉ nhìn vào doanh thu.

Cần nhìn cả:

Chi phí đầu tư.

Chi phí vận hành.

Nhân công.

Điện và nước.

Nguyên vật liệu.

Marketing.

Đóng gói.

Vận chuyển.

Thuế và nghĩa vụ pháp lý nếu có.

Hao hụt.

Sau đó mới tính:

Doanh thu – chi phí = lợi nhuận.

Đây là nguyên tắc kinh doanh cơ bản nhưng rất quan trọng.

DRHOUSES nếu muốn phát triển mô hình “ngôi nhà tạo giá trị” ở quy mô lớn cần chứng minh được hiệu quả bằng dữ liệu và các mô hình thử nghiệm thực tế, thay vì chỉ dựa vào khẩu hiệu.

 

Nhà máy giá trị không phải là nhà máy công nghiệp

“Nhà máy giá trị” là một cách gọi mang tính tư duy.

Nó không có nghĩa là biến nhà ở thành một nhà máy sản xuất công nghiệp.

Một ngôi nhà vẫn phải là:

Nơi nghỉ ngơi.

Nơi sinh hoạt.

Nơi kết nối gia đình.

Nơi bảo đảm sự riêng tư.

Nhưng bên cạnh đó, nó có thể tạo thêm các lớp giá trị:

Vườn xanh.

Thực phẩm.

Không gian làm việc.

Không gian sáng tạo.

Dịch vụ.

Sản phẩm.

Tri thức.

Kết nối cộng đồng.

Đó mới là ý nghĩa của “nhà máy giá trị” trong tư duy DRHOUSES.

 

Công nghệ biến ngôi nhà thành hệ thống có thể đo lường

Một hệ sinh thái phức tạp cần dữ liệu.

Công nghệ có thể hỗ trợ theo dõi:

• Năng lượng sử dụng.
• Nước tiêu thụ.
• Điều kiện môi trường.
• Lịch chăm sóc cây.
• Sản lượng.
• Chi phí.
• Đơn hàng.
• Doanh thu.
• Hiệu suất vận hành.

Từ những dữ liệu đó, gia đình có thể biết:

Mô hình nào đang hiệu quả?

Khu vực nào đang lãng phí?

Cây nào phù hợp?

Chi phí nào cần giảm?

Sản phẩm nào có nhu cầu?

Đây là bước chuyển từ một ngôi nhà “được sử dụng theo cảm tính” sang một ngôi nhà có khả năng được quản trị bằng dữ liệu.

 

DRHOUSES: Thiết kế trước, kinh doanh sau

Một nguyên tắc quan trọng là không nên bắt đầu bằng câu hỏi:

“Nhà này kiếm được bao nhiêu tiền?”

Mà nên bắt đầu bằng:

“Gia đình này cần gì?”

Sau đó mới xem xét:

Không gian hiện có gì?

Có thể cải tạo gì?

Nguồn lực nào có thể tận dụng?

Mô hình nào phù hợp?

Thị trường ở đâu?

Pháp lý thế nào?

Chi phí bao nhiêu?

Rồi mới xây dựng phương án.

Đó là cách tránh biến giấc mơ “ngôi nhà tạo thu nhập” thành những kỳ vọng thiếu thực tế.

 

Từ một căn nhà đến một mạng lưới nhà xanh

Henryle – Lê Đình Hải nhìn xa hơn từng công trình.

Hãy tưởng tượng một thành phố có:

100 ngôi nhà xanh.

Sau đó là:

1.000 ngôi nhà.

Rồi:

10.000 ngôi nhà.

Mỗi căn nhà có một vai trò.

Nhà trồng cây.

Nhà sản xuất.

Nhà cung cấp dịch vụ.

Nhà sáng tạo nội dung.

Nhà làm việc.

Nhà cung cấp cây giống.

Nhà kết nối cộng đồng.

Khi những ngôi nhà được kết nối bằng nền tảng số, một mạng lưới kinh tế phân tán có thể hình thành.

Một hộ không cần làm tất cả.

Mỗi hộ chỉ cần làm một phần phù hợp nhất với mình.

Đây là sức mạnh của mạng lưới.

 

Cải tạo nhà cũ – mở lại những giá trị bị bỏ quên

Một trong những điểm mạnh của mô hình là không nhất thiết phải bắt đầu bằng xây mới.

Hàng triệu ngôi nhà hiện hữu có thể còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác.

Một căn phòng ít sử dụng.

Một sân thượng bỏ trống.

Một ban công chưa được tổ chức.

Một khoảng sân thiếu công năng.

Một hệ thống điện nước đã cũ.

Một không gian thiếu ánh sáng hoặc thông gió.

Thông qua cải tạo phù hợp, những khu vực này có thể được tổ chức lại.

Cải tạo đúng không chỉ làm căn nhà đẹp hơn.

Nó có thể làm căn nhà:

dễ sống hơn – xanh hơn – hiệu quả hơn – linh hoạt hơn.

Đồng thời, việc tận dụng công trình hiện hữu cũng có thể góp phần giảm nhu cầu sử dụng thêm vật liệu mới trong một số trường hợp.

 

Sáu trụ cột của “ngôi nhà tạo giá trị”

Từ tư duy của Henryle – Lê Đình Hải, có thể hình dung hệ sinh thái DRHOUSES dựa trên sáu trụ cột:

1. KHÔNG GIAN XANH

Đưa thiên nhiên trở lại đời sống đô thị.

2. NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN

Tạo các chu trình sản xuất và sử dụng phù hợp.

3. KINH TẾ TUẦN HOÀN

Giảm lãng phí và kéo dài vòng đời tài nguyên.

4. CÔNG NGHỆ THÔNG MINH

Theo dõi, kết nối và tối ưu vận hành.

5. KINH TẾ TẠI GIA

Mở ra các mô hình tạo giá trị phù hợp.

6. CỘNG ĐỒNG LIÊN KẾT

Kết nối nhiều gia đình thành một hệ sinh thái lớn hơn.

Sáu yếu tố này không hoạt động độc lập.

Chúng hỗ trợ lẫn nhau.

 

Một ngôi nhà – nhiều vòng đời giá trị

Một ngôi nhà được thiết kế tốt có thể thay đổi theo từng giai đoạn của cuộc đời.

Khi gia đình còn trẻ, cần không gian làm việc.

Khi có con nhỏ, cần không gian vui chơi.

Khi gia đình phát triển, cần thêm không gian sản xuất hoặc kinh doanh.

Khi con cái trưởng thành, một số phòng có thể chuyển đổi công năng.

Như vậy, ngôi nhà không phải một sản phẩm cố định.

Nó là một tài sản có khả năng thích nghi.

Đó cũng chính là nền tảng để nâng cao hiệu quả sử dụng trong dài hạn.

 

Từ một mái nhà đến tương lai đô thị

Nếu một mái nhà xanh tạo ra giá trị, hàng nghìn mái nhà xanh có thể tạo ra một tác động lớn hơn.

Không gian xanh được mở rộng.

Nông nghiệp đô thị được phân bổ.

Các hộ gia đình có thêm lựa chọn kinh tế.

Sản phẩm địa phương được kết nối gần hơn với người tiêu dùng.

Các mô hình tuần hoàn có thêm cơ hội phát triển.

Cộng đồng có thêm những không gian kết nối.

Đây không phải là câu chuyện có thể hoàn thành trong một sớm một chiều.

Nhưng nó có thể bắt đầu bằng từng căn nhà.

Một căn nhà là một hạt giống.

Một khu phố là một khu vườn.

Một thành phố có thể trở thành một hệ sinh thái.

 

TẦM NHÌN CỦA HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

Với Henryle – Lê Đình Hải, tham vọng của DRHOUSES không phải chỉ là xây dựng thêm nhiều công trình.

Tham vọng là thay đổi cách người Việt nhìn về giá trị của ngôi nhà.

Từ:

Nhà để ở

đến:

Nhà để sống.

Từ:

Nhà để tiêu dùng

đến:

Nhà để tạo giá trị.

Từ:

Không gian cố định

đến:

Không gian linh hoạt.

Từ:

Sử dụng một chiều

đến:

Tuần hoàn tài nguyên.

Từ:

Một căn nhà đơn lẻ

đến:

Một mạng lưới những ngôi nhà xanh.

Đó là một hành trình dài.

Và để thành công, DRHOUSES sẽ cần chứng minh từng mô hình bằng thực tế: an toàn, hiệu quả, pháp lý rõ ràng, chi phí hợp lý và khả năng vận hành lâu dài.

 

KẾT LUẬN

Ngôi nhà Việt đang đứng trước một cơ hội mới.

Không nhất thiết phải lớn hơn.

Không nhất thiết phải đắt hơn.

Nhưng có thể thông minh hơn, xanh hơn, linh hoạt hơn và hiệu quả hơn.

Một mái nhà có thể trở thành khu vườn.

Một khu vườn có thể trở thành nguồn thực phẩm.

Một căn phòng có thể trở thành không gian sáng tạo.

Một không gian có thể trở thành nơi làm việc.

Một phụ phẩm có thể được đưa vào chu trình xử lý phù hợp.

Một ngôi nhà có thể kết nối với những ngôi nhà khác.

Và khi tất cả được thiết kế thành một hệ thống, ngôi nhà có thể trở thành một nền tảng tạo giá trị.

Đó là tư duy mà Henryle – Lê Đình Hải muốn gửi gắm qua hành trình DRHOUSES:

“Đừng chỉ xây một ngôi nhà. Hãy kiến tạo một hệ sinh thái sống.”

DRHOUSES

MỖI NGÔI NHÀ – MỘT HỆ SINH THÁI.

MỖI MÉT VUÔNG – MỘT GIÁ TRỊ.

MỖI GIA ĐÌNH – MỘT HẠT NHÂN CỦA KINH TẾ TUẦN HOÀN.

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

DRHOUSES – Kiến tạo không gian sống xanh, hướng tới những ngôi nhà có khả năng sống, sản xuất, kết nối và tạo thêm giá trị cho tương lai.