BÀI 7 — DRHOUSES: TỪ BẤT ĐỘNG SẢN ĐẾN “TÀI SẢN SỐNG”
Khi ngôi nhà không chỉ được sở hữu, mà còn được vận hành, thích nghi và tạo thêm giá trị
Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
Trong cách nhìn truyền thống, một ngôi nhà thường được xem là một tài sản bất động sản: mua, xây dựng, sử dụng và chờ tăng giá theo thời gian.
Nhưng nếu chỉ nhìn ngôi nhà bằng giá mua và giá bán, chúng ta có thể bỏ qua một phần rất lớn giá trị nằm ngay bên trong nó.
Đó là khả năng sử dụng.
Một căn phòng có thể làm việc.
Một sân thượng có thể trở thành vườn.
Một ban công có thể trở thành không gian xanh.
Một căn phòng trống có thể trở thành studio.
Một khu vực phù hợp có thể phục vụ hoạt động kinh doanh.
Một số vật liệu có thể được sửa chữa hoặc tái sử dụng.
Một hệ thống công nghệ có thể giúp theo dõi năng lượng, nước và chi phí vận hành.
Từ đó, Henryle – Lê Đình Hải đặt ra một cách nhìn mới:
Ngôi nhà không nên chỉ được xem là một tài sản đứng yên. Nó có thể trở thành một “tài sản sống” – một tài sản liên tục được sử dụng, cải tạo, thích nghi và tạo ra giá trị.
1. “TÀI SẢN SỐNG” LÀ GÌ?
“Tài sản sống” trong tư duy DRHOUSES không có nghĩa là ngôi nhà tự động tạo ra tiền.
Đó là cách gọi cho một tài sản có khả năng thích nghi với nhu cầu của con người và được khai thác hiệu quả trong suốt vòng đời.
Một ngôi nhà có thể trải qua nhiều giai đoạn.
Hôm nay là nơi ở.
Ngày mai có thể có thêm văn phòng.
Sau đó có thể trở thành studio.
Sân thượng có thể chuyển thành khu vườn.
Một căn phòng có thể thay đổi công năng.
Nội thất có thể được sửa chữa.
Thiết bị có thể được nâng cấp.
Không gian có thể được tái cấu trúc.
Như vậy, giá trị của ngôi nhà không đứng yên.
Nó thay đổi theo cách con người sử dụng nó.
2. GIÁ TRỊ CỦA NGÔI NHÀ KHÔNG CHỈ NẰM Ở GIÁ ĐẤT
Giá trị bất động sản tất nhiên phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, pháp lý, chất lượng công trình, thị trường và nhiều yếu tố khác.
Nhưng với người sử dụng, còn một lớp giá trị khác:
Giá trị sử dụng
Gia đình sống thoải mái đến đâu?
Giá trị không gian
Mỗi khu vực được sử dụng hiệu quả thế nào?
Giá trị môi trường
Ngôi nhà có tạo được không gian xanh và sử dụng tài nguyên hợp lý không?
Giá trị kinh tế
Trong những trường hợp phù hợp, ngôi nhà có hỗ trợ hoạt động tạo doanh thu không?
Giá trị xã hội
Ngôi nhà có thể kết nối với cộng đồng như thế nào?
Giá trị tương lai
Công trình có dễ cải tạo và thích nghi khi nhu cầu thay đổi không?
DRHOUSES muốn mở rộng cách nhìn về bất động sản từ “giá trị sở hữu” sang “giá trị vòng đời”.
3. NGÔI NHÀ CÓ MỘT “VÒNG ĐỜI”
Một căn nhà có thể tồn tại hàng chục năm.
Trong khoảng thời gian đó, gia đình thay đổi.
Con cái lớn lên.
Công việc thay đổi.
Nhu cầu thay đổi.
Công nghệ thay đổi.
Môi trường đô thị thay đổi.
Nếu căn nhà được thiết kế quá cứng nhắc, mỗi thay đổi có thể dẫn đến một lần cải tạo lớn.
Nhưng nếu ngay từ đầu đã tính đến khả năng chuyển đổi, việc thích nghi có thể thuận lợi hơn.
Đó là lý do Henryle – Lê Đình Hải nhấn mạnh:
Thiết kế cho hôm nay nhưng phải nghĩ đến ngày mai.
4. CẢI TẠO LÀ MỘT CÁCH “ĐÁNH THỨC” TÀI SẢN
Một căn nhà cũ không nhất thiết là một căn nhà mất giá trị sử dụng.
Nhiều khi vấn đề nằm ở cách tổ chức không gian.
Phòng quá kín.
Ánh sáng chưa tốt.
Không gian chưa linh hoạt.
Sân thượng bỏ trống.
Ban công chưa được khai thác.
Nội thất đã lỗi thời.
Hệ thống điện nước cần nâng cấp.
Thông qua khảo sát và thiết kế lại, một phần những hạn chế đó có thể được giải quyết.
DRHOUSES có thể tiếp cận cải tạo theo nguyên tắc:
Giữ lại cái còn tốt.
Sửa cái có thể sửa.
Nâng cấp cái cần nâng cấp.
Thay thế cái không còn phù hợp.
Tái sử dụng khi có thể và bảo đảm an toàn.
Đây là cách nhìn phù hợp với tư duy kinh tế tuần hoàn.
5. TỪ “PHÒNG TRỐNG” ĐẾN “KHÔNG GIAN CÓ CHỨC NĂNG”
Một căn phòng chỉ được sử dụng vài giờ mỗi ngày có thể là một nguồn lực đáng chú ý.
Nếu gia đình cần:
Văn phòng tại gia, phòng có thể được thiết kế theo hướng đó.
Nếu cần:
Studio, không gian có thể được xử lý về ánh sáng, âm thanh và bố trí thiết bị phù hợp.
Nếu cần:
Phòng học, thiết kế có thể ưu tiên ánh sáng, bàn ghế và khả năng tập trung.
Nếu cần:
Không gian kinh doanh, cần xem xét thêm các yếu tố về vận hành và pháp lý.
Một căn phòng có thể có nhiều vòng đời.
Đó chính là tinh thần của tài sản sống.
6. SÂN THƯỢNG – TÀI SẢN ĐANG NẰM TRÊN ĐẦU
Ở nhiều nhà phố, sân thượng là khu vực có tiềm năng lớn.
Có thể tạo:
Vườn cây.
Không gian nghỉ ngơi.
Khu vực sinh hoạt.
Vườn rau phù hợp.
Không gian sáng tạo.
Trong một số trường hợp, có thể kết hợp những hoạt động tạo giá trị kinh tế quy mô nhỏ.
Nhưng trước khi thực hiện, cần đánh giá:
Kết cấu chịu tải.
Chống thấm.
Thoát nước.
An toàn.
Điều kiện thời tiết.
Quy định liên quan.
Một khu vườn trên mái chỉ có giá trị khi nó an toàn và vận hành được lâu dài.
7. BAN CÔNG – KHÔNG GIAN NHỎ, TÁC ĐỘNG LỚN
Ban công có thể đóng góp vào hệ sinh thái của căn nhà.
Một vài chậu cây phù hợp.
Một khu vườn gia vị.
Một góc đọc sách.
Một không gian uống trà.
Một mảng xanh.
Những thay đổi nhỏ có thể làm thay đổi trải nghiệm của cả căn nhà.
Đó cũng là một nguyên tắc quan trọng:
Không phải lúc nào muốn nâng cấp ngôi nhà cũng cần xây thêm.
Đôi khi chỉ cần tổ chức lại những gì đang có.
8. “TÀI SẢN SỐNG” CÓ THỂ GẮN VỚI NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN
Một ngôi nhà có vườn có thể tạo ra một vòng tuần hoàn nhỏ.
Cây trồng → thu hoạch → sử dụng → phụ phẩm hữu cơ → xử lý phù hợp → quay trở lại hệ thống.
Tất nhiên, mỗi loại chất thải cần được phân loại và xử lý đúng cách.
Không nên tự ý tái sử dụng các nguồn chất thải có nguy cơ gây ô nhiễm.
Nhưng về tư duy, đây là một sự thay đổi quan trọng:
Từ tiêu thụ tài nguyên một chiều sang quản lý tài nguyên theo vòng đời.
9. KINH TẾ TUẦN HOÀN VÀ VÒNG ĐỜI NGÔI NHÀ
Một chiếc bàn có thể được dùng nhiều năm.
Một cánh cửa có thể được sửa chữa.
Một chiếc tủ có thể được sơn lại.
Một số vật liệu có thể được tái sử dụng.
Một căn phòng có thể đổi công năng.
Một căn nhà có thể được cải tạo thay vì phá bỏ hoàn toàn.
Tất cả đều là những cách kéo dài vòng đời tài sản.
Và đó là một trong những điểm giao giữa:
Kiến trúc + kinh tế tuần hoàn + quản trị tài sản.
10. NGÔI NHÀ CÓ THỂ TẠO THÊM GIÁ TRỊ KINH TẾ
Một tài sản sống không chỉ có giá trị về môi trường.
Trong điều kiện phù hợp, nó có thể hỗ trợ những hoạt động kinh tế.
Ví dụ:
Làm việc từ xa.
Bán hàng trực tuyến.
Sản xuất nội dung.
Tư vấn.
Đào tạo trực tuyến.
Trồng cây giống.
Sản phẩm thủ công.
Một số sản phẩm nông nghiệp quy mô nhỏ.
Nhưng mỗi mô hình cần được đánh giá riêng.
Cần có:
Khách hàng.
Sản phẩm.
Chi phí.
Doanh thu.
Pháp lý.
Quy trình vận hành.
Không có mô hình nào đảm bảo chắc chắn thu nhập chỉ vì nó được triển khai trong một căn nhà.
11. TỪ “NHÀ CÓ DOANH THU” ĐẾN “NHÀ TỐI ƯU DÒNG GIÁ TRỊ”
Henryle – Lê Đình Hải muốn mở rộng khái niệm hơn nữa.
Một ngôi nhà không nhất thiết phải tạo ra tiền trực tiếp mới được xem là có giá trị.
Nếu nó giúp gia đình:
Tiết kiệm chi phí.
Giảm lãng phí.
Tạo thực phẩm.
Làm việc hiệu quả hơn.
Có không gian nghỉ ngơi tốt hơn.
Tăng chất lượng sống.
thì nó đã tạo ra giá trị kinh tế và xã hội theo những cách khác nhau.
Do đó:
Giá trị = doanh thu + tiết kiệm + chất lượng sống + tài nguyên + khả năng thích nghi.
Đây là cách nhìn rộng hơn về hiệu quả tài sản.
12. CÔNG NGHỆ GIÚP TÀI SẢN “BIẾT” MÌNH ĐANG HOẠT ĐỘNG RA SAO
Một ngôi nhà tương lai có thể có hệ thống dữ liệu.
Theo dõi điện.
Theo dõi nước.
Theo dõi thiết bị.
Theo dõi nhiệt độ.
Theo dõi độ ẩm.
Theo dõi khu vườn.
Theo dõi chi phí.
Nếu có hoạt động kinh doanh, có thể quản lý:
Đơn hàng.
Khách hàng.
Doanh thu.
Chi phí.
Từ đó, chủ nhà có thể đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính.
13. “HỆ ĐIỀU HÀNH” CHO TÀI SẢN
DRHOUSES có thể hướng tới một hệ thống quản lý tổng thể:
KHÔNG GIAN
Đang sử dụng thế nào?
TÀI NGUYÊN
Điện, nước và vật liệu được sử dụng ra sao?
SINH THÁI
Cây xanh và khu vườn vận hành thế nào?
KINH TẾ
Chi phí và doanh thu ra sao?
BẢO TRÌ
Thiết bị nào cần sửa chữa?
DỮ LIỆU
Điều gì đang hiệu quả và điều gì cần thay đổi?
Khi tất cả được kết nối, tài sản không còn được quản lý theo kiểu “có vấn đề mới sửa”.
Mà có thể tiến tới quản lý chủ động.
14. MỖI NGÔI NHÀ – MỘT “BẢNG CÂN ĐỐI GIÁ TRỊ”
Henryle – Lê Đình Hải hình dung một ngày trong tương lai, mỗi ngôi nhà có thể có một “bảng cân đối giá trị” riêng.
TÀI SẢN
Diện tích.
Không gian.
Thiết bị.
Cây xanh.
Nội thất.
DÒNG VẬN HÀNH
Điện.
Nước.
Bảo trì.
Chi phí.
DÒNG GIÁ TRỊ
Tiết kiệm.
Sản phẩm.
Dịch vụ.
Doanh thu nếu có.
DÒNG TUẦN HOÀN
Tái sử dụng.
Sửa chữa.
Tái chế.
Giảm chất thải.
Khi nhìn được toàn bộ bức tranh, gia đình có thể hiểu rõ hơn ngôi nhà thực sự đang tạo ra giá trị như thế nào.
15. NHÀ NHỎ, NHÀ LỚN ĐỀU CÓ THỂ CÓ “HỆ SINH THÁI”
Một căn hộ nhỏ có thể có:
Ban công xanh + góc làm việc + quản lý năng lượng.
Một nhà phố trung bình có thể có:
Sân thượng xanh + phòng đa năng + khu làm việc.
Một nhà lớn có thể có:
Vườn + studio + không gian làm việc + khu vực trải nghiệm.
Một nhà vườn có thể có:
Nông nghiệp quy mô hộ gia đình + không gian sinh hoạt + mô hình dịch vụ phù hợp.
Mỗi căn nhà cần một thiết kế riêng.
Không có một mô hình duy nhất.
16. HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI: “TÀI SẢN PHẢI ĐƯỢC ĐÁNH THỨC”
Một tài sản chỉ tạo ra giá trị khi được sử dụng đúng.
Một căn phòng khóa cửa cả năm không phát huy hết giá trị.
Một sân thượng bỏ trống không phát huy hết tiềm năng.
Một kỹ năng không được sử dụng cũng là nguồn lực chưa được khai thác.
Một hệ thống không được bảo trì sẽ mất hiệu quả.
Vì vậy, tư duy DRHOUSES không chỉ là:
Xây tài sản.
Mà là:
Đánh thức tài sản.
Đưa tài sản vào sử dụng.
Cải tạo.
Đổi công năng.
Kết nối công nghệ.
Tối ưu vận hành.
Và tiếp tục phát triển theo nhu cầu.
17. TỪ MỘT “TÀI SẢN SỐNG” ĐẾN MỘT MẠNG LƯỚI
Khi một ngôi nhà được kết nối với nền tảng số, nó có thể trở thành một điểm trong mạng lưới.
Một nhà cung cấp cây.
Một nhà cung cấp sản phẩm.
Một nhà cung cấp dịch vụ.
Một nhà làm nội dung.
Một nhà cung cấp công nghệ.
Một nhà làm logistics.
Mỗi điểm chuyên một chức năng.
Nhiều điểm kết nối có thể tạo thành:
MỘT HỆ SINH THÁI KINH TẾ PHÂN TÁN.
Đây là hướng phát triển dài hạn mà DRHOUSES có thể nghiên cứu.
18. TẦM NHÌN CỦA DRHOUSES
Nếu mỗi ngôi nhà đều có khả năng:
Sống xanh hơn.
Sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Thích nghi nhanh hơn.
Tạo ra nhiều giá trị sử dụng hơn.
thì hàng triệu ngôi nhà có thể cùng góp phần thay đổi bộ mặt đô thị.
Đó không còn chỉ là kiến trúc.
Đó là một cách tổ chức đời sống.
Một cách sử dụng tài sản.
Một cách tiếp cận kinh tế.
Và một cách xây dựng cộng đồng.
KẾT LUẬN
Ngôi nhà không nhất thiết phải đứng yên sau ngày hoàn thành.
Nó có thể thay đổi cùng gia đình.
Một phòng có thể đổi công năng.
Một sân thượng có thể trở thành vườn.
Một ban công có thể trở thành mảng xanh.
Một căn phòng có thể trở thành studio.
Một khu vực phù hợp có thể hỗ trợ kinh doanh.
Những vật liệu còn giá trị có thể được kéo dài vòng đời.
Công nghệ có thể giúp theo dõi và tối ưu vận hành.
Tất cả tạo nên một khái niệm:
TÀI SẢN SỐNG.
Với Henryle – Lê Đình Hải, đây là bước chuyển từ tư duy:
“Sở hữu một ngôi nhà”
sang:
“Vận hành một hệ sinh thái sống.”
Và đó cũng là một trong những tham vọng của DRHOUSES:
Không chỉ xây những căn nhà đẹp.
Mà kiến tạo những tài sản có khả năng thích nghi, sử dụng hiệu quả và tạo thêm giá trị theo thời gian.
Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
“Một ngôi nhà có giá trị không chỉ vì nó được xây bằng bao nhiêu vật liệu, mà còn vì nó có thể tạo ra bao nhiêu giá trị cho con người trong suốt vòng đời của mình.”
DRHOUSES
MỖI NGÔI NHÀ – MỘT TÀI SẢN SỐNG.
MỖI MÉT VUÔNG – MỘT GIÁ TRỊ.
MỖI GIA ĐÌNH – MỘT HỆ SINH THÁI.