BÀI 8 — DRHOUSES: BIẾN NGÔI NHÀ THÀNH “TRẠM NĂNG LƯỢNG” CỦA GIA ĐÌNH

Từ tiết kiệm tài nguyên đến kiến tạo không gian sống xanh, thông minh và hiệu quả

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

Trong một ngôi nhà hiện đại, điện, nước, ánh sáng, không khí và thực phẩm đều là những dòng tài nguyên liên tục đi qua đời sống gia đình. Mỗi ngày, con người sử dụng năng lượng để nấu ăn, làm việc, làm mát, chiếu sáng; sử dụng nước để sinh hoạt; tạo ra chất thải; tiêu thụ thực phẩm và liên tục đưa những nguồn lực mới vào ngôi nhà.

Nhưng nếu ngôi nhà được thiết kế theo một tư duy khác thì sao?

Thay vì chỉ tiêu thụ, ngôi nhà có thể hướng tới quản lý – tiết kiệm – tái sử dụng phù hợp – tạo ra một phần giá trị – và kết nối với hệ sinh thái xung quanh.

Đó là một trong những hướng phát triển mà Henryle – Lê Đình Hải muốn đặt vào tầm nhìn DRHOUSES.

Không phải biến mỗi căn nhà thành một nhà máy năng lượng theo nghĩa công nghiệp.

Mà là biến ngôi nhà thành một “trạm quản trị tài nguyên” của gia đình, nơi từng dòng năng lượng và tài nguyên được sử dụng có chủ đích hơn.

 

1. NGÔI NHÀ KHÔNG CHỈ TIÊU THỤ NĂNG LƯỢNG

Một căn nhà thông thường nhận năng lượng từ bên ngoài.

Điện được đưa vào.

Nước được đưa vào.

Thực phẩm được đưa vào.

Hàng hóa được đưa vào.

Sau quá trình sử dụng, chất thải và nước thải được đưa ra ngoài.

Đó là một mô hình tương đối tuyến tính:

Đầu vào → sử dụng → đầu ra.

DRHOUSES muốn đặt thêm một câu hỏi:

Có thể giảm bao nhiêu đầu vào và tạo ra bao nhiêu vòng tuần hoàn phù hợp ngay trong ngôi nhà?

Từ câu hỏi này, những giải pháp nhỏ có thể xuất hiện.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên.

Tăng thông gió phù hợp.

Tiết kiệm nước.

Trồng cây.

Giảm chất thải.

Sửa chữa thay vì thay mới khi phù hợp.

Theo dõi điện năng.

Sử dụng thiết bị hiệu quả.

Đó là những bước đầu tiên để xây dựng ngôi nhà quản trị tài nguyên tốt hơn.

 

2. “TRẠM NĂNG LƯỢNG” LÀ MỘT TƯ DUY, KHÔNG PHẢI MỘT KHẨU HIỆU

Khi Henryle – Lê Đình Hải sử dụng hình ảnh “trạm năng lượng”, trọng tâm không chỉ nằm ở việc sản xuất điện.

Một ngôi nhà có thể tạo giá trị năng lượng theo nhiều cách:

Giảm nhu cầu tiêu thụ.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên.

Tăng hiệu quả thông gió.

Sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng.

Quản lý thời điểm sử dụng điện.

Trong những công trình phù hợp, có thể nghiên cứu thêm các giải pháp năng lượng tái tạo theo điều kiện kỹ thuật và pháp lý.

Như vậy, tư duy quan trọng là:

Năng lượng sử dụng hiệu quả trước khi nghĩ đến việc sản xuất thêm năng lượng.

 

3. MÁI NHÀ – NƠI GẶP NHAU CỦA NĂNG LƯỢNG VÀ KHÔNG GIAN XANH

Mái nhà thường là khu vực chịu tác động trực tiếp của ánh nắng và thời tiết.

Nếu được thiết kế phù hợp, mái nhà có thể đóng nhiều vai trò:

Khu vực xanh.

Không gian thư giãn.

Vườn trên mái.

Khu vực kỹ thuật.

Nơi nghiên cứu giải pháp năng lượng phù hợp.

Tuy nhiên, bất kỳ việc bổ sung thiết bị hoặc khu vườn nào cũng phải xem xét kết cấu, tải trọng, chống thấm, thoát nước và an toàn.

Một mái nhà đẹp nhưng gây quá tải công trình không phải là thiết kế tốt.

Một hệ thống năng lượng hiệu quả nhưng khó bảo trì cũng cần được cân nhắc.

DRHOUSES hướng tới nguyên tắc:

Mỗi giải pháp xanh phải đồng thời phù hợp với kiến trúc, kỹ thuật, tài chính và cách gia đình sử dụng ngôi nhà.

 

4. ÁNH SÁNG TỰ NHIÊN – “NGUỒN NĂNG LƯỢNG MIỄN PHÍ” CỦA KHÔNG GIAN SỐNG

Ánh sáng tự nhiên là một tài nguyên quan trọng.

Một ngôi nhà được thiết kế tốt có thể tận dụng ánh sáng ban ngày cho những khu vực phù hợp.

Điều này không chỉ liên quan đến tiết kiệm điện.

Ánh sáng còn ảnh hưởng đến trải nghiệm không gian.

Một căn phòng sáng tự nhiên có thể tạo cảm giác rộng rãi hơn.

Một khu vực làm việc có ánh sáng phù hợp có thể dễ chịu hơn.

Một khu vườn có đủ ánh sáng sẽ có điều kiện phát triển tốt hơn nếu lựa chọn cây phù hợp.

Vì vậy, thiết kế xanh không nhất thiết bắt đầu bằng thiết bị đắt tiền.

Nó có thể bắt đầu từ:

Hướng nhà.

Cửa sổ.

Giếng trời.

Mặt đứng.

Khoảng xanh.

Bố trí nội thất.

 

5. KHÔNG KHÍ – DÒNG TÀI NGUYÊN VÔ HÌNH

Con người ít khi nghĩ đến không khí như một loại tài nguyên.

Nhưng chúng ta sử dụng nó từng giây.

Một ngôi nhà cần thông gió phù hợp.

Cần kiểm soát nhiệt.

Cần giảm những yếu tố gây khó chịu.

Cây xanh có thể góp phần tạo cảnh quan và trải nghiệm gần thiên nhiên, nhưng không nên xem cây xanh là giải pháp thay thế toàn bộ các yêu cầu về thông gió, lọc khí hoặc kiểm soát môi trường trong nhà.

DRHOUSES hướng tới cách tiếp cận tổng thể:

Kiến trúc + thông gió + vật liệu + cây xanh + công nghệ.

Tất cả cùng phục vụ chất lượng sống.

 

6. NƯỚC – “DÒNG TIỀN XANH” CỦA NGÔI NHÀ

Nước thường được sử dụng rất nhiều nhưng ít khi được theo dõi chi tiết.

Tắm.

Nấu ăn.

Giặt giũ.

Rửa.

Tưới cây.

Vệ sinh.

Mỗi hoạt động tạo ra một dòng tiêu thụ khác nhau.

Nếu có hệ thống theo dõi, gia đình có thể biết:

Đang sử dụng bao nhiêu nước?

Khu vực nào tiêu thụ nhiều?

Có rò rỉ không?

Tưới cây có quá nhiều không?

Từ dữ liệu đó, có thể tìm cách giảm lãng phí.

Trong những trường hợp phù hợp về kỹ thuật và an toàn, một số nguồn nước có thể được xử lý và tái sử dụng cho mục đích thích hợp.

Nhưng nguyên tắc phải rõ ràng:

An toàn nguồn nước luôn đứng trước mục tiêu tiết kiệm.

 

7. VƯỜN XANH – BỘ PHẬN SINH THÁI CỦA NGÔI NHÀ

Một khu vườn có thể trở thành một “bộ phận sinh thái” của ngôi nhà.

Cây hấp thụ ánh sáng.

Con người chăm sóc cây.

Cây tạo cảnh quan.

Một số cây cung cấp thực phẩm.

Gia đình thu hoạch.

Một phần phụ phẩm hữu cơ có thể được phân loại và xử lý phù hợp.

Từ đó hình thành những vòng tuần hoàn nhỏ.

Nhưng khu vườn phải được thiết kế phù hợp với:

Diện tích.

Ánh sáng.

Nguồn nước.

Thời gian chăm sóc.

Kết cấu.

Khí hậu.

Không phải cây nào cũng phù hợp với mọi mái nhà.

 

8. TỪ VƯỜN GIA ĐÌNH ĐẾN NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN

Nông nghiệp tuần hoàn có thể được triển khai ở nhiều quy mô.

Ở quy mô gia đình, mục tiêu có thể là tạo một chu trình nhỏ:

Trồng → chăm sóc → thu hoạch → sử dụng → phân loại phụ phẩm → xử lý phù hợp.

Ở quy mô cộng đồng, các hộ có thể kết nối:

Cây giống → sản xuất → trao đổi → tiêu dùng → xử lý phụ phẩm.

Ở quy mô lớn hơn, có thể hình thành mạng lưới cung ứng.

Điểm quan trọng là phải bắt đầu từ quy mô phù hợp, không chạy theo mô hình quá lớn khi nguồn lực chưa đủ.

 

9. NGÔI NHÀ CÓ THỂ “SẢN XUẤT” NHIỀU THỨ HƠN CHÚNG TA NGHĨ

Khi nói đến sản xuất, nhiều người nghĩ ngay đến hàng hóa vật chất.

Nhưng ngôi nhà hiện đại còn có thể sản xuất:

Nội dung.

Kiến thức.

Dịch vụ.

Thiết kế.

Tư vấn.

Sản phẩm thủ công.

Cây giống.

Một số sản phẩm nông nghiệp phù hợp.

Một căn phòng nhỏ với máy tính và kết nối internet có thể trở thành nơi làm việc của một người.

Một studio tại gia có thể tạo ra hàng trăm nội dung.

Một khu vườn nhỏ có thể trở thành nơi thử nghiệm các giống cây.

Như vậy:

Năng lực sản xuất của ngôi nhà không chỉ nằm ở diện tích.

Nó nằm ở con người + kỹ năng + công nghệ + không gian.

 

10. TỪ NĂNG LƯỢNG ĐẾN KINH TẾ

Một ngôi nhà có thể tiết kiệm được một khoản chi phí nhờ sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Nếu một không gian được sử dụng để làm việc, nó có thể hỗ trợ tạo ra thu nhập.

Nếu khu vườn cung cấp một phần thực phẩm, gia đình có thể giảm một phần nhu cầu mua sắm.

Nếu một căn phòng được sử dụng cho hoạt động kinh doanh phù hợp, nó có thể tạo doanh thu.

Như vậy, năng lượng và kinh tế có mối liên hệ.

Nhưng cần tránh tư duy đơn giản:

“Tiết kiệm được bao nhiêu điện = kiếm được bấy nhiêu tiền.”

Giá trị thực tế cần được tính dựa trên:

Chi phí đầu tư + chi phí vận hành + mức tiết kiệm + hiệu quả sử dụng + vòng đời thiết bị.

 

11. “NHÀ TẠO THU NHẬP” PHẢI CÓ KHÁCH HÀNG

Đây là nguyên tắc Henryle – Lê Đình Hải đặc biệt nhấn mạnh.

Không gian chỉ là hạ tầng.

Để có doanh thu cần có:

Sản phẩm.

Nhu cầu.

Khách hàng.

Kênh bán.

Quy trình.

Dịch vụ.

Thanh toán.

Chăm sóc khách hàng.

Một sân thượng trồng rau không tự động trở thành doanh nghiệp.

Một căn phòng đẹp không tự động tạo doanh thu.

Một studio không tự động có người xem.

Do đó, DRHOUSES hướng tới:

Thiết kế không gian theo mô hình giá trị thực tế.

 

12. CÔNG NGHỆ LÀ “BỘ NÃO” CỦA TRẠM NĂNG LƯỢNG

Nếu ngôi nhà có nhiều hệ thống, dữ liệu trở nên quan trọng.

Một nền tảng quản lý có thể theo dõi:

Điện.

Nước.

Thiết bị.

Môi trường.

Khu vườn.

Chi phí.

Sản lượng.

Hoạt động kinh doanh.

Khi dữ liệu được tổng hợp, gia đình có thể biết:

Hôm nay sử dụng bao nhiêu?

Tháng này chi phí thế nào?

Khu vực nào hoạt động hiệu quả?

Có vấn đề bất thường không?

Đây là cơ sở để tiến tới:

Ngôi nhà ra quyết định dựa trên dữ liệu.

 

13. AI CÓ THỂ TRỞ THÀNH “TRỢ LÝ NGÔI NHÀ”

Trong tương lai, AI có thể hỗ trợ gia đình phân tích dữ liệu vận hành.

Ví dụ:

Phát hiện mức tiêu thụ bất thường.

Đề xuất lịch bảo trì.

Phân tích chi phí.

Hỗ trợ lập lịch chăm sóc cây.

Gợi ý cách sử dụng không gian.

Theo dõi hiệu quả của một mô hình kinh doanh.

Tuy nhiên, AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ quyết định.

Các vấn đề liên quan đến kết cấu, điện, nước, an toàn hoặc những lĩnh vực chuyên môn vẫn cần người có chuyên môn kiểm tra và chịu trách nhiệm phù hợp.

 

14. NGÔI NHÀ CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT “PIN KINH TẾ”

Một cách hình dung thú vị:

Ngôi nhà tích lũy giá trị mỗi ngày.

Không nhất thiết là tiền.

Mà có thể là:

Năng lượng được tiết kiệm.

Nước được sử dụng hiệu quả.

Thực phẩm được tạo ra.

Kỹ năng được phát huy.

Không gian được sử dụng tốt hơn.

Tài sản được kéo dài vòng đời.

Dữ liệu được tích lũy.

Quan hệ cộng đồng được hình thành.

Tất cả giống như những “đơn vị giá trị” được tích lũy theo thời gian.

Đó là cách DRHOUSES muốn mở rộng khái niệm về hiệu quả tài sản.

 

15. TỪ MỘT NGÔI NHÀ ĐẾN MỘT MẠNG LƯỚI NĂNG LƯỢNG VÀ GIÁ TRỊ

Một căn nhà chỉ là một điểm.

Nhưng hàng nghìn căn nhà có thể tạo thành một mạng lưới.

Nhà này có vườn.

Nhà kia có studio.

Nhà khác có dịch vụ.

Nhà khác nữa có cây giống.

Một số hộ có công nghệ.

Một số hộ có kỹ năng.

Một số hộ có khả năng logistics.

Khi kết nối bằng nền tảng số, những nguồn lực phân tán có thể hỗ trợ lẫn nhau.

Từ đó hình thành:

MẠNG LƯỚI NHỮNG NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ.

 

16. MỖI NGÔI NHÀ CÓ THỂ CÓ MỘT “BẢN ĐỒ NĂNG LƯỢNG”

DRHOUSES có thể phát triển một cách tiếp cận trong đó mỗi công trình được lập bản đồ:

Nguồn năng lượng vào.

Năng lượng tiêu thụ.

Nước vào.

Nước sử dụng.

Chất thải phát sinh.

Không gian xanh.

Sản phẩm tạo ra.

Dịch vụ tạo ra.

Chi phí vận hành.

Từ đó xác định:

Điểm lãng phí.

Điểm có thể tối ưu.

Điểm có thể tạo thêm giá trị.

Đây là bước chuyển từ thiết kế ngôi nhà sang thiết kế hệ thống vận hành ngôi nhà.

 

17. TỪ NHÀ NHỎ ĐẾN NHÀ LỚN – MỖI MÔ HÌNH MỘT CẤP ĐỘ

NHÀ NHỎ

Có thể tập trung vào:

Tiết kiệm điện + ban công xanh + không gian làm việc.

NHÀ PHỐ

Có thể kết hợp:

Sân thượng xanh + phòng đa năng + hệ thống quản lý tài nguyên.

NHÀ LỚN

Có thể phát triển:

Vườn + studio + không gian làm việc + hệ thống thông minh.

NHÀ VƯỜN

Có thể nghiên cứu:

Nông nghiệp quy mô hộ gia đình + kinh tế tuần hoàn + trải nghiệm cộng đồng phù hợp.

Không có một mẫu nhà duy nhất.

Đó chính là nguyên tắc:

MỖI NGÔI NHÀ – MỘT CHIẾN LƯỢC.

 

18. TẦM NHÌN CỦA HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

Theo Henryle – Lê Đình Hải, tương lai của nhà ở không chỉ là những căn nhà đẹp hơn.

Đó là những căn nhà:

Biết sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Biết quản lý tài nguyên tốt hơn.

Có nhiều không gian xanh hơn.

Có khả năng thích nghi.

Có thể kết nối với công nghệ.

Có thể kết nối với cộng đồng.

Và trong những trường hợp phù hợp:

Có thể tạo thêm giá trị kinh tế cho gia đình.

Đó là cách DRHOUSES hướng tới việc biến một công trình bất động sản thành một hệ sinh thái sống có khả năng vận hành lâu dài.

 

KẾT LUẬN

Một ngôi nhà có thể bắt đầu ngày mới bằng việc tiếp nhận ánh sáng.

Sử dụng năng lượng.

Sử dụng nước.

Chăm sóc cây.

Làm việc.

Sản xuất.

Tiêu dùng.

Tái sử dụng.

Kết nối.

Và kết thúc một ngày bằng việc ghi nhận những gì đã được sử dụng, tiết kiệm và tạo ra.

Nếu được thiết kế và vận hành đúng, ngôi nhà có thể trở thành một trung tâm quản trị tài nguyên của gia đình.

Không nhất thiết phải lớn.

Không nhất thiết phải đắt.

Không nhất thiết phải có công nghệ phức tạp.

Điều quan trọng là:

Phù hợp – an toàn – hiệu quả – dễ vận hành – có khả năng duy trì lâu dài.

Đó là thông điệp của Bài 8 trong series 100 bài báo chí DRHOUSES do Henryle – Lê Đình Hải dẫn dắt:

“Ngôi nhà tương lai không chỉ nhận năng lượng từ bên ngoài. Nó phải biết sử dụng thông minh hơn những nguồn lực đang có trong chính nó.”

DRHOUSES

MỖI NGÔI NHÀ – MỘT TRẠM QUẢN TRỊ TÀI NGUYÊN.

MỖI MÁI NHÀ – MỘT KHÔNG GIAN XANH.

MỖI GIA ĐÌNH – MỘT HẠT NHÂN CỦA KINH TẾ TUẦN HOÀN.

MỖI NGÀY – MỘT CƠ HỘI TẠO THÊM GIÁ TRỊ.

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

“Tương lai của ngôi nhà không nằm ở việc nó lớn đến đâu, mà ở việc nó sử dụng tài nguyên thông minh đến đâu và tạo ra bao nhiêu giá trị cho con người.”

DRHOUSES – Kiến tạo không gian sống xanh – thông minh – tuần hoàn – tạo giá trị.