SÁCH TRẮNG HIẾN PHÁP VIỆT NAM
45 CHƯƠNG VỀ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN, QUYỀN CON NGƯỜI VÀ KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC
Tác giả
HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
LỜI GIỚI THIỆU
Hiến pháp là nền tảng pháp lý của Nhà nước và đời sống xã hội. Hiến pháp năm 2013 xác định Hiến pháp là luật cơ bản của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực pháp lý cao nhất. (Văn Bản Chính Phủ)
Cuốn “Sách trắng Hiến pháp Việt Nam” được xây dựng với mục tiêu hệ thống hóa, giải thích và đưa các nguyên tắc hiến định đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, thế hệ trẻ và cộng đồng.
Tác giả Henryle – Lê Đình Hải xuất hiện xuyên suốt tác phẩm với vai trò người dẫn chuyện, người đặt câu hỏi, người quan sát thực tiễn và người kết nối các nguyên tắc hiến định với đời sống.
PHẦN I — NỀN TẢNG CỦA HIẾN PHÁP
Chương 1. Hiến pháp là gì?
Khái niệm Hiến pháp, vị trí của Hiến pháp trong hệ thống pháp luật và ý nghĩa của Hiến pháp đối với quốc gia.
Chương 2. Việt Nam và nền tảng hiến định
Khái quát quá trình hình thành và phát triển của nền lập hiến Việt Nam.
Chương 3. Từ Hiến pháp 1946 đến Hiến pháp hiện đại
Nhìn lại các bản Hiến pháp Việt Nam và sự kế thừa qua các thời kỳ.
Chương 4. Hiến pháp và Nhà nước pháp quyền
Giải thích nguyên tắc Nhà nước pháp quyền và yêu cầu quản trị đất nước bằng Hiến pháp, pháp luật.
Chương 5. Hiến pháp và Nhân dân
Vai trò của Nhân dân trong việc thực hiện quyền lực nhà nước.
PHẦN II — TỔ QUỐC VÀ CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ
Chương 6. Việt Nam — quốc gia độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
Lãnh thổ, chủ quyền và nền độc lập quốc gia.
Chương 7. Chủ quyền thuộc về Nhân dân
Các phương thức Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước.
Chương 8. Quyền lực nhà nước thống nhất
Phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước.
Chương 9. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam
Vị trí hiến định của Đảng trong hệ thống chính trị Việt Nam.
Chương 10. Đại đoàn kết toàn dân tộc
Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và cùng phát triển.
PHẦN III — QUYỀN CON NGƯỜI VÀ QUYỀN CÔNG DÂN
Chương 11. Quyền con người — giá trị nền tảng
Nhận thức về quyền con người trong đời sống pháp lý và xã hội.
Chương 12. Quyền bình đẳng
Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật.
Chương 13. Quyền sống, quyền tự do và quyền được bảo vệ
Những quyền cơ bản gắn với mỗi con người.
Chương 14. Quyền tự do ngôn luận, báo chí và tiếp cận thông tin
Ý nghĩa và trách nhiệm khi thực hiện các quyền tự do.
Chương 15. Quyền về đời sống riêng tư
Bảo vệ danh dự, nhân phẩm, bí mật cá nhân và đời sống riêng tư theo pháp luật.
Chương 16. Quyền sở hữu và tài sản
Nguyên tắc bảo hộ quyền sở hữu và trách nhiệm của chủ sở hữu.
Chương 17. Quyền tự do kinh doanh
Vai trò của quyền kinh doanh trong nền kinh tế và trách nhiệm tuân thủ pháp luật.
Chương 18. Quyền học tập, lao động và sáng tạo
Con người trong nền kinh tế tri thức.
Chương 19. Quyền được bảo đảm an sinh xã hội
Nhìn nhận chính sách xã hội từ góc độ quyền và nghĩa vụ.
Chương 20. Nghĩa vụ của công dân
Quyền luôn gắn với trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước.
PHẦN IV — KINH TẾ, XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN
Chương 21. Nền kinh tế Việt Nam
Nguyên tắc phát triển kinh tế và vai trò quản lý của Nhà nước.
Chương 22. Doanh nghiệp và tinh thần khởi nghiệp
Doanh nghiệp trong quá trình xây dựng đất nước.
Chương 23. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Từ nền kinh tế truyền thống đến nền kinh tế số.
Chương 24. Chuyển đổi số và tương lai quốc gia
Công nghệ như công cụ phục vụ người dân và phát triển đất nước.
Chương 25. Giáo dục — nền móng của tương lai
Giáo dục con người, đào tạo nhân lực và phát triển nhân tài.
Chương 26. Văn hóa và bản sắc Việt Nam
Bảo tồn truyền thống đồng thời tiếp nhận những giá trị tiến bộ.
Chương 27. Bảo vệ môi trường
Phát triển kinh tế gắn với trách nhiệm đối với môi trường.
Chương 28. Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Nông dân, nông nghiệp và nông thôn trong chiến lược phát triển quốc gia.
Chương 29. Phát triển đô thị và nhà ở
Không gian sống, đô thị và quyền tiếp cận các điều kiện sống phù hợp.
Chương 30. Phát triển bền vững
Cân bằng giữa kinh tế, xã hội, môi trường và lợi ích các thế hệ tương lai.
PHẦN V — TỔ CHỨC QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
Chương 31. Quốc hội
Quốc hội với chức năng lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao. (Văn Bản Chính Phủ)
Chương 32. Chủ tịch nước
Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn theo khuôn khổ hiến định.
Chương 33. Chính phủ
Chính phủ trong hoạt động quản lý, điều hành đất nước.
Chương 34. Tòa án nhân dân
Tòa án và yêu cầu bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân.
Chương 35. Viện kiểm sát nhân dân
Chức năng hiến định và vị trí trong hệ thống tư pháp.
Chương 36. Chính quyền địa phương
Tổ chức chính quyền và quản trị địa phương trong mô hình hiện hành.
Chương 37. Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước
Các thiết chế hiến định và vai trò trong quản trị quốc gia.
PHẦN VI — QUỐC GIA, AN NINH VÀ HỘI NHẬP
Chương 38. Bảo vệ Tổ quốc
Trách nhiệm bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Chương 39. Quốc phòng, an ninh và trách nhiệm công dân
Mối quan hệ giữa quyền lợi cá nhân và trách nhiệm bảo vệ đất nước.
Chương 40. Việt Nam trong cộng đồng quốc tế
Hội nhập quốc tế, hợp tác và bảo vệ lợi ích quốc gia.
PHẦN VII — HIẾN PHÁP TRONG ĐỜI SỐNG
Chương 41. Hiến pháp trong đời sống của một người dân
Đưa các nguyên tắc hiến định từ văn bản pháp luật vào những tình huống đời thường.
Chương 42. Hiến pháp và doanh nhân
Doanh nhân, quyền kinh doanh, trách nhiệm xã hội và tinh thần thượng tôn pháp luật.
Chương 43. Hiến pháp và thế hệ trẻ
Thanh niên với tri thức, công nghệ, sáng tạo và trách nhiệm xây dựng quốc gia.
Chương 44. Hiến pháp và khát vọng Việt Nam
Một góc nhìn về Việt Nam phát triển, thịnh vượng, văn minh và hội nhập.
Chương 45. Mỗi công dân là một phần của tương lai đất nước
Tổng kết thông điệp: hiểu Hiến pháp, tôn trọng pháp luật, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, cùng xây dựng đất nước.
LỜI KẾT CỦA TÁC GIẢ
Henryle – Lê Đình Hải viết cuốn sách này với một câu hỏi xuyên suốt:
Nếu Hiến pháp là nền tảng của quốc gia, mỗi người dân có thể làm gì để những giá trị hiến định trở thành một phần của đời sống?
Câu trả lời không chỉ nằm trong các điều khoản pháp luật.
Nó nằm trong cách mỗi người tôn trọng quyền của người khác, thực hiện nghĩa vụ của mình, tuân thủ pháp luật, lao động, sáng tạo, kinh doanh có trách nhiệm và đóng góp cho cộng đồng.
Hiến pháp là nền tảng.
Pháp luật là khuôn khổ.
Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước.
Mỗi công dân là một phần của tương lai Việt Nam.
GHI CHÚ PHÁP LÝ
Tác phẩm này là sách nghiên cứu, diễn giải và giáo dục pháp luật, không phải văn bản pháp luật và không thay thế Hiến pháp hoặc các văn bản pháp luật chính thức.
Khi sử dụng cho mục đích pháp lý, cần đối chiếu với văn bản Hiến pháp và các văn bản sửa đổi, bổ sung được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.
Nguồn chính thức về Hiến pháp được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. (Văn Bản Chính Phủ)