HNI 31-8

PHẦN IV — VẬN ĐỘNG VÀ THỂ THAO

 

CHƯƠNG 19. VÌ SAO CƠ THỂ CẦN VẬN ĐỘNG?

 

Có một điều rất đơn giản nhưng nhiều người thường quên: cơ thể con người được sinh ra để vận động.

 

Chúng ta đi bộ, đứng lên, ngồi xuống, mang đồ, leo cầu thang, làm việc nhà, chơi thể thao, đi dạo và thực hiện vô số chuyển động trong cuộc sống. Nhưng càng hiện đại, cuộc sống càng thuận tiện. Xe đưa chúng ta đi thay vì đi bộ. Thang máy thay cho cầu thang. Máy móc làm thay nhiều công việc. Điện thoại và máy tính khiến chúng ta có thể ngồi hàng giờ ở một chỗ.

 

Sự thuận tiện giúp cuộc sống dễ dàng hơn, nhưng nếu thiếu vận động trong thời gian dài, cơ thể có thể phải trả giá.

 

Vận động không nhất thiết phải là tập luyện nặng. Không phải ai cũng cần chạy thật nhanh, nâng tạ thật nặng hay chơi một môn thể thao chuyên nghiệp. Với nhiều người, đặc biệt là người bận rộn hoặc người lớn tuổi, bắt đầu từ những chuyển động vừa sức đã là một bước rất đáng quý.

 

Đi bộ.

 

Đạp xe nhẹ nhàng.

 

Làm vườn.

 

Tập các bài vận động phù hợp.

 

Leo cầu thang khi điều kiện cho phép.

 

Đứng lên đi lại sau một thời gian ngồi lâu.

 

Những việc tưởng như rất bình thường ấy đều góp phần đưa cơ thể ra khỏi trạng thái ngồi yên.

 

VẬN ĐỘNG VÀ SỨC KHỎE TIM MẠCH

 

Tim là một cơ quan hoạt động không ngừng nghỉ. Mỗi ngày, trái tim liên tục co bóp để đưa máu đi khắp cơ thể.

 

Khi vận động phù hợp, tim và hệ tuần hoàn được sử dụng theo cách tích cực hơn. Các hoạt động thể chất thường xuyên là một phần quan trọng của lối sống lành mạnh và có lợi cho sức khỏe tim mạch.

 

Hãy tưởng tượng một người cả ngày ngồi làm việc, chỉ đứng dậy khi cần thiết. Sau nhiều ngày, nhiều tháng và nhiều năm, mức độ hoạt động thể chất của người đó có thể rất thấp.

 

Ngược lại, một người thường xuyên đi bộ, vận động trong ngày và dành thời gian cho những hoạt động phù hợp sẽ tạo ra nhiều cơ hội để cơ thể hoạt động hơn.

 

Không cần chờ đến khi có một chương trình tập luyện hoàn hảo mới bắt đầu.

 

Có thể bắt đầu bằng việc đi bộ thêm vài phút.

 

Sau đó duy trì đều đặn.

 

Khi cơ thể thích nghi, có thể điều chỉnh dần thời lượng và cường độ tùy khả năng.

 

Điều quan trọng không phải là tập một ngày thật nhiều rồi nghỉ cả tuần.

 

Đều đặn thường quan trọng hơn sự cố gắng nhất thời.

 

VẬN ĐỘNG GIÚP DUY TRÌ CƠ BẮP

 

Cơ bắp không chỉ phục vụ cho những người chơi thể thao.

 

Chúng ta cần cơ bắp để đứng lên, ngồi xuống, bước đi, mang đồ, giữ thăng bằng và thực hiện những công việc hàng ngày.

 

Khi ít vận động, cơ thể có thể trở nên yếu hơn theo thời gian. Đặc biệt khi tuổi tác tăng lên, việc duy trì sức mạnh cơ bắp càng đáng được quan tâm.

 

Vì vậy, ngoài các hoạt động như đi bộ, chúng ta có thể kết hợp những bài tập sức mạnh phù hợp với khả năng.

 

Có thể là các bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể.

 

Có thể là những bài tập nhẹ với dụng cụ phù hợp.

 

Có thể đơn giản là tập đứng lên và ngồi xuống từ một chiếc ghế theo cách an toàn nếu bài tập đó phù hợp với tình trạng của mỗi người.

 

Không cần biến việc tập luyện thành cuộc thi.

 

Mục tiêu là giúp cơ thể khỏe hơn để cuộc sống hàng ngày trở nên dễ dàng hơn.

 

XƯƠNG CŨNG CẦN ĐƯỢC “ĐÁNH THỨC”

 

Xương thường ít được chúng ta chú ý bởi nó nằm bên trong cơ thể. Nhưng xương là nền tảng giúp cơ thể đứng vững và vận động.

 

Một lối sống năng động, kết hợp với dinh dưỡng phù hợp, là một phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương.

 

Các hoạt động chịu trọng lượng cơ thể và những bài tập sức mạnh phù hợp có thể góp phần hỗ trợ hệ cơ xương.

 

Tuy nhiên, không phải bài tập nào cũng phù hợp với tất cả mọi người.

 

Người có vấn đề về xương khớp, tiền sử chấn thương hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt nên lựa chọn hoạt động phù hợp và có thể cần sự hướng dẫn của chuyên gia y tế hoặc chuyên gia vận động.

 

Đừng cố chứng minh mình khỏe bằng một bài tập vượt quá khả năng.

 

Tập đúng quan trọng hơn tập nặng.

 

VẬN ĐỘNG VÀ CHUYỂN HÓA

 

Cơ thể luôn cần năng lượng để hoạt động.

 

Khi chúng ta ăn, cơ thể sử dụng các chất dinh dưỡng để tạo năng lượng và phục vụ nhiều chức năng khác nhau.

 

Vận động giúp cơ thể sử dụng năng lượng và là một thành phần quan trọng trong việc duy trì cân bằng năng lượng.

 

Nhưng cũng cần hiểu đúng: tập thể dục không phải là cách để “xóa bỏ” một chế độ ăn uống thiếu cân bằng.

 

Một người ăn uống quá mức rồi nghĩ rằng chỉ cần tập thật nhiều là có thể bù lại hoàn toàn không phải là cách tiếp cận bền vững.

 

Sức khỏe cần một hệ thống.

 

Ăn uống phù hợp.

 

Ngủ đủ và có chất lượng.

 

Vận động thường xuyên.

 

Quản lý căng thẳng.

 

Nghỉ ngơi hợp lý.

 

Tất cả cùng tạo nên nền tảng.

 

VẬN ĐỘNG CŨNG CHĂM SÓC TINH THẦN

 

Có những ngày chúng ta không mệt vì cơ thể mà mệt vì tâm trí.

 

Công việc dồn dập.

 

Áp lực gia đình.

 

Những cuộc trò chuyện chưa giải quyết.

 

Những suy nghĩ lặp đi lặp lại.

 

Khi đó, một cuộc đi bộ nhẹ nhàng ngoài trời có thể trở thành khoảng thời gian để chúng ta tạm rời màn hình và lấy lại sự cân bằng.

 

Vận động thường xuyên có liên quan đến sức khỏe tinh thần tốt hơn và có thể giúp cải thiện tâm trạng ở nhiều người.

 

Không nhất thiết phải tập trong phòng gym.

 

Có thể đi bộ cùng người thân.

 

Đạp xe.

 

Chăm sóc cây cối.

 

Tập một vài động tác nhẹ nhàng.

 

Nghe nhạc và vận động theo nhịp.

 

Điều quan trọng là tìm một hình thức mà mình có thể duy trì.

 

Bởi một hoạt động khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu và có thể thực hiện thường xuyên sẽ có giá trị hơn một chương trình rất khắt khe nhưng chỉ kéo dài vài ngày.

 

ĐỪNG NGỒI QUÁ LÂU

 

Một trong những thay đổi đơn giản nhất mà người hiện đại có thể thực hiện là giảm thời gian ngồi liên tục.

 

Nếu công việc yêu cầu ngồi trước máy tính, hãy tạo những khoảng nghỉ để đứng lên, đi lại và thay đổi tư thế.

 

Nếu đang xem điện thoại trong thời gian dài, hãy đặt điện thoại xuống và đứng dậy.

 

Nếu đang làm việc nhà, hãy tận dụng chính công việc đó như một cơ hội vận động.

 

Không phải mọi chuyển động đều phải được gọi là “tập thể dục”.

 

Đời sống hàng ngày cũng có rất nhiều cơ hội để cơ thể hoạt động.

 

VẬN ĐỘNG PHÙ HỢP VỚI TỪNG NGƯỜI

 

Một sai lầm phổ biến là nhìn người khác tập rồi ép mình phải tập giống họ.

 

Một người trẻ có thể chạy nhanh.

 

Một người khác thích bơi.

 

Có người thích yoga.

 

Có người thích đạp xe.

 

Có người chỉ thích đi bộ.

 

Không có một bài tập duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.

 

Tuổi tác, thể trạng, công việc, thời gian, sở thích và tình trạng sức khỏe đều khác nhau.

 

Vì vậy, hãy bắt đầu từ câu hỏi:

 

“Mình có thể làm gì đều đặn và an toàn?”

 

Nếu lâu ngày không vận động, đừng bắt đầu quá mạnh.

 

Hãy để cơ thể làm quen dần.

 

Nếu xuất hiện đau bất thường, chóng mặt, khó thở hoặc những dấu hiệu đáng lo ngại trong khi vận động, cần dừng lại và tìm sự tư vấn y tế phù hợp.

 

Đặc biệt, người đang có bệnh hoặc có nguy cơ sức khỏe đặc biệt nên trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu một chương trình vận động mới có cường độ cao.

 

BIẾN VẬN ĐỘNG THÀNH THÓI QUEN

 

Muốn duy trì vận động lâu dài, hãy làm cho nó đơn giản.

 

Đừng đặt mục tiêu quá lớn ngay từ đầu.

 

Có thể dành một khoảng thời gian cố định trong ngày để đi bộ.

 

Có thể đặt lời nhắc đứng dậy sau những khoảng thời gian ngồi lâu.

 

Có thể rủ người thân cùng tập.

 

Có thể lựa chọn một hoạt động mà mình thực sự yêu thích.

 

Khi vận động trở thành một phần của lịch sinh hoạt, chúng ta sẽ không còn phải suy nghĩ quá nhiều về việc “hôm nay có nên tập không”.

 

Nó trở thành một việc tự nhiên giống như đánh răng hay tắm rửa.

 

Hãy nhớ rằng cơ thể không cần chúng ta hoàn hảo.

 

Cơ thể cần chúng ta quan tâm.

 

Một ngày đi bộ mười phút vẫn tốt hơn một ngày hoàn toàn không vận động nếu đó là mức phù hợp để bắt đầu.

 

Một lần đứng lên sau thời gian ngồi lâu vẫn tốt hơn việc ngồi liên tục.

 

Một buổi tập vừa sức vẫn có giá trị.

 

Một thói quen nhỏ được duy trì nhiều tháng có thể tạo ra sự khác biệt lớn hơn một nỗ lực nhất thời.

 

Và đó cũng chính là tinh thần của chăm sóc sức khỏe toàn diện.

 

Ăn uống để nuôi dưỡng cơ thể.

Ngủ để phục hồi.

Vận động để cơ thể hoạt động.

Nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng.

Giữ tinh thần cân bằng để sống vui hơn.

 

Vận động không phải hình phạt dành cho cơ thể vì chúng ta đã ăn quá nhiều.

 

Vận động là một cách yêu thương cơ thể.

 

Khi đôi chân còn bước được, hãy bước.

 

Khi cơ thể còn có thể vận động, hãy vận động phù hợp.

 

Đừng chờ đến khi cơ thể yếu đi mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe.

 

Mỗi bước chân hôm nay là một lời nhắc rằng cơ thể này cần được chăm sóc.

 

Và đôi khi, hành trình sống khỏe không bắt đầu bằng một phòng tập hiện đại.

 

Nó bắt đầu bằng việc đứng dậy khỏi chiếc ghế, mở cánh cửa và bước đi.