31/08 CHƯƠNG 94. HGROUP VỚI HẠ TẦNG SỐ 94.1. Hạ tầng số – nền móng của một quốc gia mới Trong mọi giai đoạn phát triển của nhân loại, hạ tầng luôn là nền móng quyết định một xã hội có thể đi xa đến đâu. Đường sá giúp hàng hóa lưu thông. Điện giúp nhà máy hoạt động. Cảng biển kết nối các nền kinh tế. Nhưng trong thế kỷ XXI, bên cạnh đường bộ, đường sắt, cảng biển và mạng lưới điện, một loại hạ tầng mới đang trở thành nền tảng của gần như mọi hoạt động: hạ tầng số. Hạ tầng số là những hệ thống vô hình nhưng ngày càng có ảnh hưởng hữu hình đến đời sống con người: mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nền tảng định danh, hệ thống thanh toán, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và các nền tảng kết nối. Nếu hạ tầng vật chất giúp con người di chuyển trong không gian, thì hạ tầng số giúp con người di chuyển trong thế giới thông tin. Trong tầm nhìn dài hạn, HGroup có thể không chỉ sử dụng hạ tầng số mà còn tham gia kiến tạo một hệ sinh thái hạ tầng số rộng lớn, phục vụ giáo dục, y tế, du lịch, thương mại, tài chính, quản trị và đời sống xã hội. Đây là một lĩnh vực đòi hỏi tầm nhìn rất dài hạn, bởi hạ tầng số không chỉ phục vụ một sản phẩm. Nó có thể trở thành nền móng cho hàng trăm sản phẩm và dịch vụ của tương lai. 94.2. Từ Internet đến một “hệ điều hành” cho xã hội số Internet đã thay đổi cách con người giao tiếp và tiếp cận thông tin. Nhưng Internet đơn thuần chưa đủ để tạo ra một xã hội số hoàn chỉnh. Một xã hội số cần nhiều lớp hạ tầng kết nối với nhau. 1. Hạ tầng kết nối: mạng di động, băng rộng, Wi-Fi và các phương thức truyền dữ liệu. 2. Hạ tầng tính toán: máy chủ, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và năng lực xử lý AI. 3. Hạ tầng dữ liệu: hệ thống lưu trữ, chia sẻ, đồng bộ và quản trị dữ liệu. 4. Hạ tầng định danh: giúp xác thực con người và tổ chức một cách an toàn. 5. Hạ tầng thanh toán: cho phép giá trị được chuyển dịch nhanh chóng trong nền kinh tế số. 6. Hạ tầng an ninh: bảo vệ hệ thống, dữ liệu và người dùng. 7. Hạ tầng ứng dụng: nơi các dịch vụ giáo dục, y tế, du lịch, thương mại và hành chính được triển khai. HGroup có thể hướng tới việc kết nối các lớp này thành một kiến trúc thống nhất, thay vì xây dựng những hệ thống hoàn toàn tách biệt.

94.3. Hạ tầng số phải phục vụ con người trước tiên Một nguy cơ của quá trình chuyển đổi số là con người có thể bị cuốn vào công nghệ mà quên mất mục tiêu cuối cùng. Hạ tầng số không phải để tạo ra càng nhiều dữ liệu càng tốt. Nó tồn tại để giúp con người sống thuận tiện hơn, học tập tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn và kết nối với nhau tốt hơn. Vì vậy, khi HGroup xây dựng hoặc tham gia phát triển hạ tầng số, câu hỏi đầu tiên không nên là: “Công nghệ này có hiện đại không?” Mà phải là: “Công nghệ này giải quyết vấn đề gì cho con người?” Một nền tảng có thể rất phức tạp ở phía sau nhưng phải đơn giản ở phía người dùng. Một người dân không cần hiểu hệ thống máy chủ hoạt động như thế nào. Họ chỉ cần biết rằng khi cần học, họ có thể học; khi cần khám bệnh, họ có thể kết nối; khi cần đi lại, họ có thông tin; khi cần thanh toán, giao dịch có thể diễn ra an toàn. Đó là bản chất của công nghệ lấy con người làm trung tâm. 94.4. Hạ tầng dữ liệu – “mạch máu” của nền kinh tế số Nếu mạng lưới viễn thông là hệ thần kinh của xã hội số, thì dữ liệu có thể được xem như mạch máu. Mọi dịch vụ hiện đại đều phụ thuộc vào dữ liệu. Giáo dục cần dữ liệu học tập. Y tế cần dữ liệu sức khỏe. Du lịch cần dữ liệu địa điểm và hành trình. Thương mại cần dữ liệu sản phẩm và nhu cầu. Giao thông cần dữ liệu lưu lượng. Thành phố cần dữ liệu môi trường và dân cư. Nhưng dữ liệu càng quan trọng thì yêu cầu quản trị càng lớn. HGroup có thể xây dựng nguyên tắc dữ liệu theo hướng: Đúng – sạch – an toàn – có mục đích – có quyền kiểm soát – có khả năng kết nối. Dữ liệu không nên bị xem như tài sản để thu gom vô hạn. Dữ liệu phải được sử dụng có trách nhiệm để tạo ra giá trị cho người tạo ra nó và cho xã hội. Một hệ thống dữ liệu tốt không phải là hệ thống chứa nhiều dữ liệu nhất. Đó là hệ thống biến dữ liệu thành quyết định tốt hơn mà vẫn bảo vệ con người. 94.5. Trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán Khi AI, video, IoT và các dịch vụ số phát triển, nhu cầu tính toán sẽ tăng rất mạnh. Điều này đặt ra nhu cầu về trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và năng lực xử lý phân tán. HGroup có thể phát triển hoặc hợp tác với các đối tác để xây dựng năng lực tính toán phù hợp với nhu cầu của hệ sinh thái.

Các trung tâm dữ liệu tương lai cần được thiết kế với tiêu chí hiệu quả năng lượng, khả năng mở rộng, dự phòng và an toàn. Quan trọng hơn, hạ tầng tính toán phải được thiết kế để phục vụ nhiều lĩnh vực cùng lúc. Một năng lực AI có thể hỗ trợ giáo dục vào ban ngày, xử lý dữ liệu du lịch vào thời điểm khác và phục vụ các ứng dụng doanh nghiệp vào những thời điểm phù hợp. Điều này giúp giảm lãng phí tài nguyên và tạo ra hạ tầng dùng chung cho nền kinh tế số. 94.6. Điện toán biên và thế giới kết nối thời gian thực Khi hàng tỷ thiết bị được kết nối, không phải dữ liệu nào cũng nên gửi về một trung tâm dữ liệu ở xa. Điện toán biên cho phép xử lý một phần dữ liệu gần nơi dữ liệu được tạo ra. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những ứng dụng cần phản hồi nhanh như giao thông thông minh, nhà máy, thiết bị IoT, camera phân tích, các dịch vụ tương tác thời gian thực và nhiều hệ thống quan trọng khác. HGroup có thể kết hợp điện toán đám mây với điện toán biên để xây dựng một kiến trúc linh hoạt. Đám mây cung cấp năng lực tính toán quy mô lớn. Điện toán biên cung cấp tốc độ phản hồi. Hai thành phần này bổ sung cho nhau để tạo thành hạ tầng số có khả năng thích ứng cao. 94.7. Định danh số – chiếc chìa khóa của niềm tin Trong thế giới thực, con người sử dụng giấy tờ và các phương thức nhận dạng để chứng minh mình là ai. Trong thế giới số, vấn đề đó trở nên phức tạp hơn. Một hệ sinh thái số cần cơ chế định danh an toàn, thuận tiện và bảo vệ quyền riêng tư. HGroup có thể tham gia phát triển các giải pháp định danh số theo những chuẩn mực phù hợp, giúp người dùng có thể truy cập nhiều dịch vụ mà không phải liên tục tạo tài khoản và cung cấp thông tin lặp lại. Nhưng định danh số không nên biến thành một công cụ giám sát. Nguyên tắc quan trọng là xác thực đúng người nhưng tiết lộ đúng mức thông tin cần thiết. Niềm tin trong xã hội số được xây dựng khi người dân biết rằng danh tính của mình được bảo vệ và chỉ được sử dụng cho những mục đích hợp pháp, minh bạch. 94.8. Hạ tầng thanh toán và nền kinh tế không tiền mặt Một nền kinh tế số không thể phát triển nếu dòng tiền vẫn bị giới hạn bởi những phương thức cũ. Thanh toán số cho phép các giao dịch nhỏ nhất cũng có thể diễn ra nhanh chóng và minh bạch.

Trong hệ sinh thái HGroup, thanh toán có thể trở thành lớp hạ tầng dùng chung cho giáo dục, du lịch, thương mại, dịch vụ và nhiều lĩnh vực khác. Người dùng có thể thanh toán khóa học, đặt dịch vụ du lịch, mua sản phẩm địa phương hoặc sử dụng các dịch vụ số mà không cần trải qua quá nhiều bước. Tuy nhiên, thanh toán số phải đi cùng bảo mật, chống gian lận và khả năng hỗ trợ những người chưa quen với công nghệ. Một xã hội số tốt không phải là xã hội ép mọi người phải sử dụng công nghệ. Đó là xã hội làm cho công nghệ trở nên đủ đơn giản để mọi người có thể sử dụng. 94.9. An ninh mạng – nền móng của niềm tin số Hạ tầng càng lớn thì rủi ro càng lớn. Một cuộc tấn công mạng có thể làm gián đoạn dịch vụ, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng đến niềm tin của hàng triệu người. Vì vậy, an ninh mạng không thể được xem là một chức năng bổ sung sau khi sản phẩm đã hoàn thành. Nó phải được thiết kế ngay từ đầu. HGroup cần hướng tới kiến trúc bảo mật nhiều lớp, giám sát liên tục, phân quyền chặt chẽ, sao lưu, phục hồi sau sự cố và đào tạo con người. Đặc biệt, yếu tố con người phải được coi trọng. Một hệ thống công nghệ mạnh vẫn có thể trở nên yếu nếu người sử dụng thiếu nhận thức về an toàn thông tin. Vì vậy, an ninh mạng vừa là bài toán công nghệ vừa là bài toán văn hóa. 94.10. Hạ tầng số cho vùng nông thôn và những nơi còn thiếu cơ hội Một trong những sứ mệnh quan trọng nhất của hạ tầng số là thu hẹp khoảng cách địa lý. Một người ở trung tâm thành phố có thể tiếp cận hàng nghìn dịch vụ chỉ trong vài phút. Nhưng nếu người dân ở vùng xa không có kết nối ổn định, công nghệ có thể vô tình làm khoảng cách phát triển lớn hơn. HGroup có thể hướng đến các giải pháp phù hợp với những khu vực có điều kiện hạ tầng hạn chế: nội dung nhẹ, khả năng hoạt động khi mạng yếu, đồng bộ ngoại tuyến, các điểm truy cập cộng đồng và giao diện đơn giản. Khi một học sinh ở vùng xa có thể tiếp cận giáo viên giỏi, một người dân có thể tiếp cận thông tin y tế, một hộ kinh doanh nhỏ có thể tiếp cận khách hàng ở nơi khác, hạ tầng số đã thực sự tạo ra giá trị. Đó là lúc khoảng cách địa lý mất dần sức mạnh. 94.11. Hạ tầng số cho thành phố thông minh Ở đô thị, hạ tầng số có thể trở thành nền tảng cho thành phố thông minh.

Giao thông có thể được điều phối dựa trên dữ liệu. Hệ thống năng lượng có thể được tối ưu. Dịch vụ công có thể được số hóa. Môi trường có thể được theo dõi theo thời gian thực. HGroup có thể đóng vai trò kết nối dữ liệu và dịch vụ giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền trong phạm vi pháp luật cho phép. Nhưng thành phố thông minh không nên được hiểu là thành phố có thật nhiều camera, cảm biến và thuật toán. Một thành phố chỉ thực sự thông minh khi người dân sống tốt hơn trong đó. Ít thời gian chờ đợi hơn. Ít thủ tục hơn. Di chuyển thuận tiện hơn. Môi trường sạch hơn. Dịch vụ dễ tiếp cận hơn. Đó mới là thước đo của sự thông minh. 94.12. Hạ tầng số mở để thúc đẩy đổi mới sáng tạo Một nền kinh tế không thể phát triển chỉ bằng một vài doanh nghiệp lớn. HGroup có thể xây dựng các lớp hạ tầng và giao diện lập trình phù hợp để doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà phát triển và các đối tác có thể xây dựng những dịch vụ mới trên nền tảng. Khi hạ tầng được thiết kế theo hướng mở và có tiêu chuẩn rõ ràng, một ý tưởng nhỏ có thể phát triển thành một sản phẩm lớn. Một nhóm sinh viên có thể xây dựng ứng dụng giáo dục. Một startup có thể phát triển giải pháp du lịch. Một doanh nghiệp địa phương có thể tích hợp dịch vụ vào hệ sinh thái. Như vậy, HGroup không cần tự xây dựng mọi thứ. HGroup có thể trở thành người xây đường để nhiều người khác cùng đi. 94.13. Hạ tầng số xanh và phát triển bền vững Một nghịch lý của thời đại số là công nghệ vô hình nhưng lại cần rất nhiều năng lượng và tài nguyên vật chất. Trung tâm dữ liệu tiêu thụ điện. Thiết bị cần nguyên vật liệu. Hệ thống mạng cần hạ tầng vật lý. Vì vậy, hạ tầng số tương lai phải gắn với mục tiêu phát triển bền vững. HGroup có thể hướng đến việc tối ưu hiệu suất tính toán, sử dụng năng lượng hiệu quả, kéo dài vòng đời thiết bị, giảm lãng phí dữ liệu và thúc đẩy các giải pháp công nghệ xanh. Hạ tầng số tốt không chỉ nhanh và mạnh. Nó phải bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường. 94.14. Tầm nhìn HGroup – xây dựng “đường cao tốc” cho nền kinh tế tri thức Nếu đường cao tốc giúp hàng hóa và con người di chuyển nhanh hơn, thì hạ tầng số có thể trở thành đường cao tốc của tri thức, dữ liệu và giá trị. Một học sinh có thể kết nối với bài giảng.

Một bác sĩ có thể tiếp cận dữ liệu cần thiết. Một du khách có thể khám phá một điểm đến. Một doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp cận thị trường. Một nhà phát triển có thể xây dựng sản phẩm mới. Tất cả đều dựa trên những lớp hạ tầng số mà phần lớn người dùng không nhìn thấy. Đó chính là sức mạnh của hạ tầng. Nó càng tốt thì càng ít được chú ý. Người ta chỉ nhận ra giá trị của hạ tầng khi nó không hoạt động. Vì vậy, HGroup nếu muốn trở thành một hệ sinh thái lớn cần nhìn hạ tầng số không phải như một bộ phận kỹ thuật phía sau, mà như nền móng chiến lược của toàn bộ hệ thống. Một nền móng tốt phải có khả năng chịu tải của hiện tại nhưng đồng thời đủ linh hoạt để đón tương lai. Nó phải hỗ trợ AI nhưng không phụ thuộc mù quáng vào AI. Nó phải mở nhưng không đánh đổi an toàn. Nó phải kết nối nhưng vẫn tôn trọng quyền riêng tư. Nó phải phục vụ doanh nghiệp nhưng không bỏ quên người dân. Và quan trọng nhất, nó phải tạo ra cơ hội chứ không tạo thêm khoảng cách. Hạ tầng số của HGroup, nếu được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, có thể trở thành lớp kết nối xuyên suốt giữa các lĩnh vực: giáo dục, y tế, du lịch, thương mại, tài chính, giao thông, văn hóa và đời sống xã hội. Khi các hệ thống trước đây vốn tách rời bắt đầu có khả năng kết nối, giá trị mới sẽ xuất hiện. Một người học hôm nay có thể trở thành người lao động ngày mai. Một người lao động có thể tiếp tục học tập. Một du khách có thể trở thành khách hàng của doanh nghiệp địa phương. Một dữ liệu đúng có thể giúp đưa ra một quyết định tốt hơn. Một nền tảng mở có thể tạo ra hàng nghìn sản phẩm mới. Đó là hiệu ứng mạng của hạ tầng. Và cũng chính là lý do hạ tầng số có thể trở thành một trong những tài sản chiến lược quan trọng nhất của thế kỷ XXI. HGroup không nhất thiết phải sở hữu mọi máy chủ, mọi tuyến cáp hay mọi trung tâm dữ liệu để có vai trò lớn trong hạ tầng số. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng kiến trúc, tích hợp, kết nối và tạo ra một hệ sinh thái mà nhiều thành phần có thể cùng phát triển. Cuối cùng, hạ tầng số không phải là những dòng mã, những máy chủ hay những trung tâm dữ liệu lạnh lẽo. Phía sau mỗi kết nối là một con người. Phía sau mỗi dữ liệu là một câu chuyện. Phía sau mỗi dịch vụ là một nhu cầu.

Và phía sau mỗi công nghệ tốt phải là một mục tiêu rất giản dị: Làm cho cuộc sống của con người tốt hơn. Nếu HGroup có thể xây dựng hạ tầng số theo tinh thần ấy, thì hạ tầng sẽ không còn là phần “phía sau” của hệ sinh thái. Nó sẽ trở thành bộ khung vô hình giúp toàn bộ xã hội số vận hành, kết nối và phát triển. Và khi những con đường vật lý kết nối các thành phố, những con đường số sẽ kết nối con người với tri thức, cơ hội và tương lai. Hạ tầng số chính là đường cao tốc dẫn một xã hội từ nền kinh tế truyền thống bước vào nền kinh tế tri thức.