HNI 03-9

CHƯƠNG 34. NGÔI NHÀ KHỎE MẠNH

 

Không khí, ánh sáng, nước, nhiệt độ, độ ẩm, vệ sinh và an toàn trong nhà

 

Ngôi nhà là nơi chúng ta trở về sau một ngày làm việc. Đó là nơi ta ăn những bữa cơm gia đình, nghỉ ngơi, trò chuyện, ngủ và dành phần lớn thời gian bên những người thân yêu. Vì vậy, nếu muốn có một cuộc sống khỏe mạnh, chúng ta không thể chỉ chăm sóc cơ thể mà quên chăm sóc chính môi trường sống của mình.

 

Một ngôi nhà đẹp chưa chắc đã là một ngôi nhà khỏe mạnh. Nhà có thể rộng, nhiều đồ đạc, nội thất sang trọng nhưng nếu không khí bí bách, thiếu ánh sáng, ẩm mốc, nước không bảo đảm vệ sinh hoặc có nhiều nguy cơ gây tai nạn thì sức khỏe của những người sống trong đó vẫn có thể bị ảnh hưởng.

 

Ngược lại, một căn nhà không cần quá lớn, không cần quá đắt tiền, nhưng sạch sẽ, thông thoáng, đủ ánh sáng, an toàn và được chăm sóc thường xuyên sẽ mang lại cảm giác dễ chịu và hỗ trợ một lối sống lành mạnh.

 

Ngôi nhà khỏe mạnh trước hết phải là nơi con người cảm thấy an toàn, thoải mái và được nghỉ ngơi.

 

1. KHÔNG KHÍ TRONG NHÀ – HÃY ĐỂ NGÔI NHÀ ĐƯỢC “THỞ”

 

Chúng ta có thể nhịn ăn trong một khoảng thời gian, có thể uống nước sau đó, nhưng không thể ngừng thở.

 

Không khí vì thế là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với môi trường sống.

 

Một căn phòng đóng kín trong thời gian dài có thể trở nên bí bách, nhiều mùi và khó chịu. Vì vậy, khi điều kiện cho phép, hãy tạo sự thông thoáng bằng cách mở cửa sổ, cửa ra vào hoặc sử dụng hệ thống thông gió phù hợp.

 

Những khu vực như phòng ngủ, phòng khách và nhà bếp cần được chú ý đặc biệt.

 

Khi nấu ăn, nên sử dụng máy hút mùi hoặc thông gió phù hợp để giảm khói và hơi phát sinh trong quá trình nấu nướng.

 

Nếu trong nhà có người hút thuốc, tốt nhất là không hút thuốc trong nhà. Khói thuốc không chỉ ảnh hưởng đến người hút mà còn ảnh hưởng đến những người cùng sống trong môi trường đó.

 

Không khí sạch không phải là thứ xa xỉ. Đó là một nhu cầu cơ bản của cuộc sống.

 

2. ÁNH SÁNG – NGUỒN NĂNG LƯỢNG CHO KHÔNG GIAN SỐNG

 

Một căn phòng thiếu ánh sáng thường tạo cảm giác u tối và bí bách.

 

Ánh sáng tự nhiên giúp ngôi nhà trở nên thông thoáng, dễ chịu hơn. Vì vậy, hãy tận dụng ánh sáng ban ngày khi có thể.

 

Mở rèm vào buổi sáng, giữ cửa sổ sạch và bố trí đồ đạc hợp lý để ánh sáng có thể đi vào phòng.

 

Tuy nhiên, ánh sáng cũng cần phù hợp với từng hoạt động.

 

Khi đọc sách, làm việc hoặc nấu ăn, cần có đủ ánh sáng để nhìn rõ. Ánh sáng quá yếu có thể khiến mắt phải làm việc nhiều hơn và gây cảm giác mỏi.

 

Ban đêm, đặc biệt trong phòng ngủ, nên tạo không gian tương đối tối và yên tĩnh để hỗ trợ giấc ngủ.

 

Một ngôi nhà khỏe mạnh là ngôi nhà biết đón ánh sáng vào ban ngày và biết tạo sự dịu nhẹ khi đêm xuống.

 

3. NƯỚC – THỨC UỐNG VÀ NGUỒN VỆ SINH QUAN TRỌNG

 

Nước được sử dụng mỗi ngày để uống, nấu ăn, tắm rửa, vệ sinh và rất nhiều hoạt động khác.

 

Vì vậy, chất lượng nguồn nước trong gia đình cần được quan tâm.

 

Nước dùng để uống và chế biến thực phẩm phải đến từ nguồn an toàn, phù hợp với quy định và nhu cầu của gia đình. Nếu sử dụng thiết bị lọc nước, cần thay lõi và bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

 

Bình chứa nước, dụng cụ đựng nước cũng cần được vệ sinh định kỳ.

 

Không nên vì nghĩ rằng “nước trong là sạch” mà bỏ qua vấn đề nguồn nước và vệ sinh hệ thống chứa nước.

 

Đối với những gia đình sử dụng nguồn nước riêng, cần đặc biệt quan tâm đến việc kiểm tra chất lượng nguồn nước theo điều kiện thực tế.

 

4. NHIỆT ĐỘ – ĐỪNG ĐỂ CĂN NHÀ TRỞ THÀNH QUÁ NÓNG HAY QUÁ LẠNH

 

Nhiệt độ trong nhà ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác thoải mái.

 

Mùa hè, một căn phòng quá nóng có thể khiến cơ thể khó chịu, mất nước và khó ngủ. Mùa đông, không gian quá lạnh cũng làm sinh hoạt trở nên khó khăn.

 

Điều quan trọng không phải là đặt nhiệt độ theo một con số cứng nhắc cho tất cả mọi người, mà là tạo môi trường phù hợp với thời tiết, hoạt động và đối tượng sống trong nhà.

 

Khi sử dụng điều hòa, nên vệ sinh thiết bị định kỳ, không để máy hoạt động trong tình trạng bẩn hoặc kém bảo dưỡng.

 

Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người có sức khỏe đặc biệt có thể nhạy cảm hơn với sự thay đổi nhiệt độ. Gia đình cần quan sát để điều chỉnh môi trường phù hợp.

 

5. ĐỘ ẨM – QUÁ KHÔ HAY QUÁ ẨM ĐỀU KHÔNG LÝ TƯỞNG

 

Độ ẩm là yếu tố thường bị bỏ quên.

 

Không gian quá ẩm dễ tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, đặc biệt ở những nơi kín, ít ánh sáng và kém thông thoáng.

 

Hãy chú ý những dấu hiệu như tường có vết mốc, mùi ẩm, quần áo lâu khô hoặc đồ đạc thường xuyên bị ẩm.

 

Khi phát hiện khu vực bị ẩm, cần tìm nguyên nhân: có thể là rò rỉ nước, thấm tường, thông gió kém hoặc nước đọng.

 

Không nên chỉ lau lớp mốc bên ngoài mà bỏ qua nguyên nhân gây ẩm.

 

Ngược lại, nếu sử dụng máy điều hòa thường xuyên khiến không khí quá khô và gây khó chịu, có thể cần điều chỉnh cách sử dụng.

 

Một ngôi nhà khỏe mạnh cần đạt được sự cân bằng, thay vì chạy theo một con số tuyệt đối.

 

6. VỆ SINH NHÀ CỬA – KHÔNG CẦN CẦU KỲ, CHỈ CẦN ĐỀU ĐẶN

 

Nhà sạch không có nghĩa là lúc nào cũng phải lau dọn từ sáng đến tối.

 

Điều quan trọng là xây dựng một lịch vệ sinh hợp lý.

 

Sàn nhà cần được làm sạch. Bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ăn, khu vực bếp cần được vệ sinh phù hợp. Chăn ga, gối, khăn và các vật dụng cá nhân cần được giặt, phơi hoặc làm sạch định kỳ.

 

Nhà bếp đặc biệt cần chú ý vì đây là nơi chế biến thức ăn.

 

Thực phẩm sống và thực phẩm chín nên được bảo quản phù hợp, dụng cụ nấu ăn cần sạch và rác thải thực phẩm không nên để quá lâu.

 

Nhà vệ sinh cũng cần được làm sạch thường xuyên và giữ khô thoáng.

 

Đừng đợi đến khi nhà quá bẩn mới tổng vệ sinh. Mỗi ngày một chút sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với để mọi thứ tích tụ rồi mới xử lý.

 

7. AN TOÀN TRONG NHÀ – PHÒNG NGỪA TRƯỚC KHI TAI NẠN XẢY RA

 

Một ngôi nhà khỏe mạnh không chỉ sạch mà còn phải an toàn.

 

Hãy quan sát ngôi nhà bằng con mắt của một người đang tìm kiếm nguy cơ.

 

Sàn nhà có trơn không?

 

Cầu thang có tay vịn không?

 

Dây điện có nằm giữa lối đi không?

 

Ổ điện có quá tải không?

 

Các vật sắc nhọn có nằm trong tầm tay trẻ nhỏ không?

 

Thuốc và hóa chất tẩy rửa có được cất ở nơi phù hợp không?

 

Bình gas, thiết bị điện và các nguồn nhiệt có được kiểm tra thường xuyên không?

 

Đây là những câu hỏi đơn giản nhưng có thể giúp gia đình phát hiện nhiều nguy cơ trước khi tai nạn xảy ra.

 

Đặc biệt, trẻ nhỏ và người cao tuổi cần được quan tâm vì họ có thể dễ gặp tai nạn trong nhà hơn.

 

8. PHÒNG CHÁY VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP

 

Gia đình cũng nên có kế hoạch ứng phó với những tình huống bất ngờ như cháy, rò rỉ gas hoặc mất điện kéo dài.

 

Mọi thành viên cần biết vị trí cầu dao điện, lối thoát hiểm và các thiết bị an toàn cần thiết.

 

Nếu gia đình có bình chữa cháy, cần biết cách sử dụng và kiểm tra theo hướng dẫn.

 

Không nên để quá nhiều đồ đạc chắn cửa ra vào hoặc lối thoát hiểm.

 

Một ngôi nhà an toàn không phải là ngôi nhà “chưa từng xảy ra sự cố”, mà là ngôi nhà được chuẩn bị để giảm thiểu rủi ro khi sự cố xảy ra.

 

9. ĐỒ ĐẠC CÀNG ÍT LỘN XỘN, CUỘC SỐNG CÀNG DỄ CHỊU

 

Có một điều thú vị: đôi khi muốn ngôi nhà khỏe mạnh hơn, chúng ta không cần mua thêm đồ mà cần bớt đồ.

 

Những vật dụng không sử dụng, đồ đạc chất thành đống, dây điện chằng chịt hay những góc nhà quá nhiều vật dụng không chỉ làm mất thẩm mỹ mà còn khiến việc vệ sinh khó khăn và tăng nguy cơ vấp ngã.

 

Hãy tập thói quen: đồ dùng nào không cần thiết thì loại bỏ hoặc sắp xếp lại.

 

Một không gian gọn gàng giúp việc lau dọn dễ dàng hơn, đồng thời tạo cảm giác thoải mái cho tinh thần.

 

10. NGÔI NHÀ KHỎE MẠNH BẮT ĐẦU TỪ Ý THỨC CỦA CẢ GIA ĐÌNH

 

Không thể giao toàn bộ việc giữ gìn ngôi nhà cho một người.

 

Mỗi thành viên cần có trách nhiệm.

 

Trẻ em có thể học cách cất đồ chơi. Người lớn có thể chủ động dọn dẹp sau khi sử dụng. Cả gia đình có thể cùng nhau kiểm tra những khu vực có nguy cơ mất an toàn.

 

Khi mọi người cùng tham gia, việc chăm sóc nhà cửa không còn là gánh nặng của một người mà trở thành văn hóa gia đình.

 

11. HÃY TẠO RA MỘT “NGÔI NHÀ BIẾT CHĂM SÓC CON NGƯỜI”

 

Một ngôi nhà khỏe mạnh không nhất thiết phải hoàn hảo.

 

Đó có thể là căn nhà bình dị, có vài chậu cây, những ô cửa đón ánh sáng, căn bếp sạch sẽ, phòng ngủ thông thoáng và những thành viên biết quan tâm đến nhau.

 

Mỗi ngày hãy mở cửa đón không khí phù hợp.

 

Đón ánh sáng vào nhà.

 

Giữ nguồn nước an toàn.

 

Điều chỉnh nhiệt độ hợp lý.

 

Kiểm soát độ ẩm.

 

Giữ nhà sạch và gọn.

 

Kiểm tra những nguy cơ có thể gây tai nạn.

 

Và quan trọng nhất, hãy tạo ra một không gian mà khi bước qua cánh cửa, mỗi người đều cảm thấy: “Đây là nơi mình được nghỉ ngơi và được yêu thương.”

 

Bởi sức khỏe không chỉ được tạo nên từ những gì chúng ta ăn và cách chúng ta vận động.

 

Sức khỏe còn được tạo nên từ không khí chúng ta hít thở, nước chúng ta sử dụng, ánh sáng chúng ta đón nhận và môi trường chúng ta sống mỗi ngày.

 

Nhà sạch hơn – lòng nhẹ hơn.

Nhà thoáng hơn – người khỏe hơn.

Nhà an toàn hơn – gia đình bình an hơn.

 

Hãy bắt đầu chăm sóc ngôi nhà từ hôm nay, bằng những việc rất nhỏ. Bởi một ngôi nhà khỏe mạnh chính là một nền móng quan trọng để xây dựng một gia đình khỏe mạnh và một cuộc sống khỏe mạnh lâu dài.