HNI 24/10

CHƯƠNG 31. CÔNG NGHỆ THAY ĐỔI ĐỜI SỐNG, NHƯNG KHÔNG THAY ĐỔI BẢN CHẤT CON NGƯỜI

Giữa AI, blockchain và thế giới số, giá trị con người vẫn là nền tảng.

1. Thế giới thay đổi nhanh hơn, nhưng câu hỏi về cách làm người vẫn còn nguyên vẹn

Mỗi thời đại đều có những phát minh làm thay đổi cách con người sống, làm việc và nhìn nhận thế giới. Bánh xe mở rộng khả năng di chuyển. Máy in đưa tri thức đến với nhiều người hơn. Điện năng thay đổi nền sản xuất. Internet rút ngắn khoảng cách giữa những quốc gia. Ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và các nền tảng số đang tiếp tục mở ra một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc trong lịch sử nhân loại.

Chỉ với một chiếc điện thoại, con người có thể tiếp cận kho tri thức khổng lồ, kết nối với người ở cách xa nửa vòng trái đất, thực hiện giao dịch tài chính hoặc sử dụng AI để hỗ trợ công việc vốn trước đây cần nhiều thời gian và nhân lực.

Những điều từng được xem là không tưởng đang dần trở thành một phần của cuộc sống thường ngày.

Nhưng giữa những thay đổi ấy, có một câu hỏi vẫn luôn tồn tại: Công nghệ có thể giúp con người làm được nhiều việc hơn, nhưng liệu nó có tự động giúp con người trở nên tốt đẹp hơn?

Một người có thể sử dụng công cụ hiện đại để làm việc hiệu quả, nhưng vẫn có thể thiếu trung thực. Một doanh nghiệp có thể sở hữu hệ thống dữ liệu tiên tiến, nhưng vẫn có thể đối xử thiếu công bằng với khách hàng. Một người có thể có hàng triệu lượt theo dõi trên mạng xã hội, nhưng điều đó không tự động chứng minh rằng họ là người đáng tin cậy.

Công nghệ làm tăng năng lực hành động. Nó không tự quyết định mục đích mà con người theo đuổi.

Nếu một người có lòng nhân ái, công nghệ có thể giúp họ lan tỏa những điều tốt đẹp nhanh hơn. Nếu một người có ý định lừa dối, công nghệ cũng có thể bị lợi dụng để thực hiện hành vi ấy trên quy mô lớn hơn.

Bởi vậy, càng sống trong thời đại công nghệ phát triển, con người càng cần quay về với những câu hỏi căn bản: Ta đang làm điều này vì mục đích gì? Ai sẽ được hưởng lợi? Ai có thể chịu tổn hại? Và những gì ta đang xây dựng có thực sự xứng đáng với niềm tin của xã hội hay không?