HNI 19/10

CHUYÊN ĐỀ ĐÀO TẠO XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NHÀ TRÊN NÚI

 

Tác giả: Henry Le – Lê Đình Hải

 

PHẦN II. QUY HOẠCH VÀ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC

 

Chương 12. Lựa chọn giải pháp móng phù hợp

 

12.1. Vai trò của móng trong xây dựng công trình nhà trên núi

 

Móng là bộ phận truyền tải trọng từ công trình xuống nền đất hoặc đá, giữ vai trò quyết định đối với khả năng chịu lực, độ ổn định và tuổi thọ của ngôi nhà. Đối với công trình xây dựng trên núi, lựa chọn giải pháp móng không chỉ phụ thuộc vào quy mô kiến trúc và tải trọng công trình mà còn chịu ảnh hưởng trực tiếp của địa hình, cấu trúc địa chất, độ dốc tự nhiên, điều kiện nước ngầm và nguy cơ mất ổn định mái dốc.

 

Khác với công trình trên nền đất bằng phẳng, nhà trên núi thường có sự chênh lệch cao độ lớn giữa các vị trí đặt móng. Một phía công trình có thể nằm trên nền đá tương đối tốt, trong khi phía còn lại nằm trên lớp đất phong hóa hoặc đất đắp. Nếu không khảo sát và tính toán đầy đủ, sự khác biệt này có thể dẫn đến lún không đều, nứt kết cấu, trượt nền hoặc phát sinh chi phí gia cố rất lớn.

 

Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên là lựa chọn móng theo điều kiện địa chất và yêu cầu chịu lực thực tế, không lựa chọn chỉ dựa trên giá thành hoặc kinh nghiệm xây dựng thông thường.

 

12.2. Móng đơn – giải pháp cho công trình có tải trọng tập trung

 

Móng đơn thường được sử dụng dưới các cột chịu lực riêng lẻ của nhà ở quy mô nhỏ và vừa. Ưu điểm của giải pháp này là cấu tạo tương đối đơn giản, lượng vật liệu có thể tiết kiệm và quá trình thi công thuận lợi khi nền đất có khả năng chịu tải phù hợp.

 

Đối với nhà trên núi, móng đơn có thể được xem xét khi các vị trí đặt móng nằm trên nền đất hoặc đá ổn định, có đặc tính tương đối đồng đều và đủ khả năng tiếp nhận tải trọng thiết kế. Tuy nhiên, nếu các cột nằm trên những cao độ khác nhau hoặc nền đất biến đổi mạnh giữa các vị trí, cần kiểm tra kỹ độ lún chênh lệch và sự tương tác giữa các móng.

 

Khi bố trí móng đơn gần mép mái dốc, không thể chỉ kiểm tra sức chịu tải ngay dưới đáy móng. Kỹ sư còn phải đánh giá ảnh hưởng của tải trọng đến ổn định tổng thể của mái dốc và khoảng cách an toàn với khu vực có nguy cơ trượt.