HNI 22/10

CHUYÊN ĐỀ ĐÀO TẠO XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NHÀ TRÊN NÚI

Tác giả: Henry Le – Lê Đình Hải

CHƯƠNG 27. ĐÀO ĐẤT, SAN NỀN VÀ KIỂM SOÁT KHỐI LƯỢNG ĐÀO ĐẮP

1. Vai trò của công tác đào đất và san nền

Đào đất và san nền là những công đoạn quan trọng trong quá trình xây dựng nhà trên núi, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của nền móng, an toàn công trình và môi trường xung quanh. Khác với khu đất bằng phẳng, địa hình miền núi thường có độ dốc lớn, cấu tạo địa chất phức tạp và khả năng thoát nước thay đổi theo từng khu vực. Vì vậy, chỉ một sai sót trong quá trình đào đắp cũng có thể làm thay đổi trạng thái cân bằng tự nhiên của sườn núi, gây sạt lở, xói mòn hoặc lún nứt các công trình lân cận.

Mục tiêu của công tác san nền không đơn thuần là tạo ra một mặt bằng bằng phẳng, mà phải hình thành nền xây dựng ổn định, đáp ứng yêu cầu thiết kế và hạn chế tối đa việc can thiệp không cần thiết vào địa hình tự nhiên.

2. Khảo sát hiện trạng và lập phương án đào đắp

Trước khi thi công, cần khảo sát địa hình, xác định cao độ hiện trạng, ranh giới khu đất, vị trí công trình hiện hữu và các khu vực có nguy cơ mất ổn định. Hồ sơ khảo sát phải thể hiện đầy đủ các đường đồng mức, điểm cao độ đặc trưng, hướng thoát nước và những vị trí dự kiến đào sâu hoặc đắp cao.

Từ dữ liệu khảo sát, đơn vị thiết kế và thi công xác định cao độ nền hoàn thiện, phạm vi đào đất, khu vực đắp nền và phương án vận chuyển đất. Cần ưu tiên giải pháp tận dụng địa hình tự nhiên, tổ chức công trình theo các cao độ phù hợp thay vì san phẳng toàn bộ khu đất.

Đối với khu vực có mái dốc cao, đất yếu, đá phong hóa hoặc dấu hiệu trượt lở, cần có đánh giá địa kỹ thuật và phương án xử lý được thiết kế phù hợp trước khi triển khai. Không nên quyết định chiều sâu đào chỉ dựa trên kinh nghiệm hoặc quan sát bề mặt.

3. Tổ chức đào đất theo từng giai đoạn

Đào đất trên sườn núi phải được thực hiện theo trình tự đã được phê duyệt. Tùy điều kiện địa hình, có thể chia khu vực đào thành từng phân đoạn hoặc từng tầng để kiểm soát ổn định và hạn chế diện tích đất bị phơi