26/08 CHƯƠNG 44. VAI TRÒ CỦA MỖI CÔNG DÂN TRONG HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN Từ người tham gia thụ động đến người đồng kiến tạo tương lai quốc gia Mọi quốc gia đều được xây dựng từ con người. Những chiến lược lớn. Những chính sách quan trọng. Những công nghệ tiên tiến. Tất cả cuối cùng đều hướng đến một mục tiêu: Nâng cao chất lượng cuộc sống và mở rộng cơ hội phát triển cho mỗi công dân. Nhưng trong kỷ nguyên mới, vai trò của công dân cũng đang thay đổi. Con người không còn chỉ là: Người tiêu dùng. Người sử dụng dịch vụ. Người nhận thành quả phát triển. Mỗi cá nhân có thể trở thành: Người sáng tạo. Người đóng góp tri thức. Người xây dựng cộng đồng. Người tạo ra giá trị mới. Một quốc gia thịnh vượng không chỉ được tạo nên bởi một nhóm nhỏ những người xuất sắc. Nó được tạo nên khi hàng triệu người cùng phát triển năng lực và cùng tham gia vào quá trình kiến tạo tương lai. Đó là ý nghĩa sâu xa của tầm nhìn: 100 triệu người Việt – Một hệ sinh thái thịnh vượng. 1. Mỗi công dân là một nguồn lực quốc gia Trong quá khứ, khi nói về nguồn lực quốc gia, người ta thường nghĩ đến: Tài nguyên thiên nhiên. Vốn đầu tư. Hạ tầng. Công nghệ. Nhưng trong nền kinh tế tri thức, nguồn lực lớn nhất chính là con người. Mỗi cá nhân đều mang trong mình: Kiến thức. Kinh nghiệm. Khả năng sáng tạo. Những mối quan hệ. Những ý tưởng riêng biệt. Một người có thể tạo ra thay đổi trong gia đình. Một nhóm người có thể tạo ra thay đổi trong cộng đồng. Hàng triệu người cùng hành động có thể tạo ra thay đổi ở cấp độ quốc gia. 2. Công dân của kỷ nguyên số Kỷ nguyên AI tạo ra một hình mẫu công dân mới: Công dân số : Công dân số không chỉ biết sử dụng công nghệ. Họ hiểu cách công nghệ ảnh hưởng đến cuộc sống. Một công dân số cần có: Năng lực học tập : Luôn cập nhật kiến thức và kỹ năng mới. Tư duy phản biện : Biết đánh giá thông tin trong môi trường số. Trách nhiệm trực tuyến : Ứng xử văn minh và có trách nhiệm trên không gian mạng. Khả năng sáng tạo : Sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị. Công dân số chính là nền tảng của một quốc gia số. 3. Học tập suốt đời – trách nhiệm của mỗi cá nhân Trong một thế giới thay đổi nhanh, kiến thức không còn là thứ có thể học một lần và sử dụng mãi mãi.

Những kỹ năng hôm nay có thể trở nên lỗi thời trong tương lai. Vì vậy, mỗi công dân cần xây dựng tư duy: Học tập suốt đời. Điều này có nghĩa là: Chủ động tìm hiểu. Không ngừng nâng cấp bản thân. Sẵn sàng thay đổi. Học hỏi từ cộng đồng. Một xã hội học tập là một xã hội có khả năng thích nghi cao. 4. Mỗi người là một nhà sáng tạo Đổi mới sáng tạo không chỉ thuộc về: Nhà khoa học, Kỹ sư, Doanh nhân công nghệ. Đổi mới có thể xuất hiện ở mọi nơi. Một người lao động cải tiến cách làm việc. Một giáo viên tạo ra phương pháp giảng dạy mới. Một nông dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Một sinh viên xây dựng ý tưởng kinh doanh. Mỗi cải tiến nhỏ đều góp phần tạo nên sự tiến bộ lớn. Một quốc gia sáng tạo là quốc gia khuyến khích mọi người sáng tạo. 5. Văn hóa chia sẻ – sức mạnh của cộng đồng Một cá nhân giỏi có thể tạo ra giá trị. Nhưng một cộng đồng biết chia sẻ có thể tạo ra sức mạnh lớn hơn nhiều lần. Chia sẻ có thể là: Chia sẻ kiến thức. Chia sẻ kinh nghiệm. Chia sẻ cơ hội. Chia sẻ nguồn lực. Trong thời đại kết nối, thành công không chỉ đến từ việc sở hữu nhiều hơn. Thành công đến từ khả năng kết nối và tạo giá trị cùng nhau. Một người giúp một người. Một cộng đồng giúp hàng nghìn người. Một hệ sinh thái giúp hàng triệu người. 6. Trách nhiệm của công dân với doanh nghiệp và xã hội Mỗi cá nhân không chỉ là người nhận giá trị. Mỗi cá nhân cũng có trách nhiệm tạo ra giá trị. Trách nhiệm đó thể hiện qua: Làm việc có chất lượng. Giữ đạo đức nghề nghiệp. Tôn trọng cộng đồng. Bảo vệ môi trường. Sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Một xã hội phát triển không chỉ cần những người tài giỏi. Cần những con người có trách nhiệm. 7. Công dân và sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam Doanh nghiệp không tồn tại tách biệt khỏi xã hội. Mỗi công dân đều góp phần định hình nền kinh tế thông qua: Cách lựa chọn sản phẩm. Cách làm việc. Cách hợp tác. Cách ủng hộ đổi mới. Người lao động có năng lực giúp doanh nghiệp mạnh hơn. Khách hàng có nhận thức giúp thị trường phát triển tốt hơn. Cộng đồng có niềm tin giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị lâu dài. 8. Công dân trong cộng đồng toàn cầu Ngày nay, mỗi người Việt Nam có thể kết nối với thế giới. Một cá nhân ở Việt Nam có thể: Học từ chuyên gia quốc tế.

Làm việc với doanh nghiệp toàn cầu. Chia sẻ ý tưởng với cộng đồng quốc tế. Đưa giá trị Việt Nam ra thế giới. Công dân Việt Nam trong tương lai không chỉ là công dân của một quốc gia. Họ còn là thành viên của một cộng đồng toàn cầu. 9. Những phẩm chất của công dân kiến tạo tương lai Một công dân đóng góp vào hệ sinh thái thịnh vượng cần phát triển những phẩm chất: Chủ động : Không chờ đợi thay đổi mà tham gia tạo ra thay đổi. Ham học hỏi : Luôn tìm kiếm tri thức mới. Hợp tác : Biết kết nối với người khác để tạo giá trị lớn hơn. Trách nhiệm : Hiểu rằng hành động cá nhân ảnh hưởng đến cộng đồng. Sáng tạo : Không ngừng tìm kiếm cách làm tốt hơn. Những phẩm chất này tạo nên năng lực cạnh tranh của cả quốc gia. 10. Tầm nhìn 2050: 100 triệu công dân cùng kiến tạo Hãy hình dung một Việt Nam trong tương lai: Mỗi người dân đều có cơ hội học tập. Mỗi người đều có khả năng sử dụng công nghệ. Mỗi người đều có thể đóng góp ý tưởng. Mỗi cộng đồng đều là nơi hợp tác và phát triển. Khi đó, sức mạnh quốc gia không chỉ nằm ở các tổ chức lớn. Sức mạnh nằm trong từng cá nhân. Một triệu ý tưởng có thể tạo ra hàng nghìn giải pháp. Một triệu hành động tích cực có thể tạo ra thay đổi lớn. Một trăm triệu người cùng hướng về một mục tiêu có thể tạo nên một tương lai khác biệt. Kết luận chương Tương lai của Việt Nam không chỉ được xây dựng bởi những người lãnh đạo, những doanh nghiệp lớn hay những nhà khoa học. Tương lai được xây dựng bởi từng công dân mỗi ngày. Từ: Người sử dụng công nghệ. Đến: Người tạo ra giá trị bằng công nghệ. Từ: Người tham gia xã hội. Đến: Người đồng kiến tạo xã hội. Trong kỷ nguyên mới: Mỗi con người là một điểm kết nối. Mỗi ý tưởng là một hạt giống đổi mới. Mỗi hành động là một viên gạch xây dựng tương lai. Một hệ sinh thái thịnh vượng không bắt đầu từ những điều vĩ đại. Nó bắt đầu từ hàng triệu con người cùng phát triển bản thân, cùng chia sẻ giá trị và cùng tin rằng mỗi người đều có vai trò trong hành trình đưa Việt Nam tiến lên.